مدل جامعه شناختی رهبری پدرسالارانه در اکوسیستم مدیریت ورزش

رهبری در سازمان های ورزشی صرفا یک فرایند مدیریتی نیست بلکه پدیده ای اجتماعی و فرهنگی است که در بستر روابط قدرت، هنجارهای اجتماعی و ساختارهای نهادی شکل می گیرد. مطالعات جامعه شناختی ورزش نشان می دهد که سازمان های ورزشی بازتابی از ساختارهای اجتماعی گسترده تر جامعه هستند و الگوهای رهبری در آنها متاثر از نظام های ارزشی و فرهنگی حاکم است (آناند، ۲۰۲۶). در بسیاری از جوامع ساختارهای مدیریتی ورزش تحت تاثیر روابط اقتدارمحور و سلسله مراتبی قرار دارند که می توان آنها را در قالب رهبری پدرسالارانه تحلیل کرد. رهبری پدرسالارانه ترکیبی از اقتدار، حمایتگری و کنترل اجتماعی است که در آن مدیر به عنوان مرجع تصمیم گیری و منبع مشروعیت سازمانی شناخته می شود. پژوهش های جامعه شناختی حوزه جنسیت و رهبری نشان می دهد که چنین الگوهایی معمولا در بستر جوامع دارای ساختارهای سنتی قدرت شکل گرفته و به بازتولید نابرابری های سازمانی و محدود شدن مشارکت گروه های مختلف منجر می شوند (هودا، ۲۰۲۵). همچنین مطالعات مربوط به نابرابری جنسیتی در ورزش تاکید دارند که ساختارهای مدیریتی پدرسالارانه می توانند فرصت های رهبری و مشارکت حرفه ای را در سازمان های ورزشی تحت تاثیر قرار دهند (دامانیک و همکاران، ۲۰۲۵). از سوی دیگر، مفهوم اکوسیستم مدیریت ورزش نشان می دهد که عملکرد سازمان های ورزشی حاصل تعامل شبکه ای میان نهادها، مدیران، ورزشکاران، رسانه ها و سیاست گذاران است و سبک های رهبری می توانند این تعاملات را تقویت یا تضعیف کننده باشند (He و همکاران، ۲۰۲۵). با وجود اهمیت این موضوع، بررسی جامعه شناختی رهبری پدرسالارانه در سطح اکوسیستم مدیریت ورزش کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل جامعه شناختی رهبری پدرسالارانه در اکوسیستم مدیریت ورزش انجام شد.

کلیدواژه ها:

رهبری پدرسالارانه ، مدیریت ورزش ، جامعه شناسی ورزش ، اکوسیستم ورزشی ، حکمرانی سازمانی