تحلیل تطبیقی موانع موفقیت باشگاه های فوتبال ایرانی در گذار از لیگ قهرمانان به لیگ نخبگان آسیا؛ تداوم چالش های ساختاری یا ظهور شکاف های نوین؟

فوتبال باشگاهی آسیا با تغییر برند به لیگ نخبگان و آزادسازی قوانین مالی و جذب بازیکن وارد پارادایم جدیدی از رقابت شده است. پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی علل ناکامی نمایندگان ایران در این گذار یک مطالعه طولی را در بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴ انجام داده است. روش پژوهش از نوع توصیفی تطبیقی با رویکرد آمیخته است. در فاز اول داده های کمی حاصل از پیمایش سال ۱۳۹۷ بازخوانی شد و در فاز دوم داده های کیفی حاصل از مصاحبه با ۱۲ خبره مدیریت ورزشی و تحلیل اسناد عملکردی سه دوره اخیر لیگ نخبگان (۱۴۰۲–۱۴۰۴) جمع آوری گردید. یافته ها نشان می دهد که ماهیت موانع موفقیت دچار دگردیسی شده است؛ چالش کمبود منابع مالی سال ۱۳۹۷ جای خود را به تخصیص نابهینه منابع انباشته سال ۱۴۰۴ داده است؛ به طوری که واگذاری باشگاه ها به کنسرسیوم های بانکی تنها منجر به تورم دستمزد بازیکنان داخلی شد و خروجی رقابتی نداشت. همچنین عامل زیرساخت از کیفیت چمن به بحران فقدان میزبانی تغییر وضعیت داده و مزیت رقابتی هواداران حذف شده است. پژوهش نتیجه می گیرد که فوتبال ایران در تله توسعه نیافتگی گرفتار شده و بدون اصلاح ساختار حکمرانی و تمرکز بر آکادمی ها توان رقابت با مدل توسعه یافته رقبای غرب آسیا را ندارد.

کلیدواژه ها:

لیگ نخبگان ، آسیا ، فوتبال ایران ، تحلیل شکاف ، خصوصی سازی ، مدیریت استراتژیک ، ورزش