آینده پژوهی جایگاه نقش ورزش در تعالی فرهنگ

ورزش در جهان معاصر صرفا یک فعالیت جسمانی یا رقابتی تلقی نمیشود بلکه به عنوان پدیده ای فرهنگی و اجتماعی، نقشی اساسی در شکل دهی هویت جمعی، انتقال ارزش ها و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا می کند (اوون و همکاران، ۲۰۲۵). بسیاری از پژوهش ها نشان می دهد که ورزش می تواند به عنوان ابزاری برای انسجام اجتماعی، ارتقای فرهنگ عمومی و شکل دهی شخصیت فردی و جمعی عمل کند و حتی در فرآیند ملت سازی و بازتولید هویت فرهنگی نقش داشته باشد (اوون، ۲۰۲۵ و ژوه و همکاران، ۲۰۲۳). از سوی دیگر تحولات فناوری، گسترش رسانه های دیجیتال و ظهور گونه های نوین ورزش مانند ورزش های الکترونیکی، باعث تغییر در الگوهای مصرف فرهنگی و مشارکت ورزشی شده و چشم انداز جدیدی از نقش ورزش در فرهنگ آینده ترسیم کرده است (اوینه و همکاران، ۲۰۲۵). در این شرایط آینده پژوهی به عنوان رویکردی نظام مند برای شناسایی روندها، پیشران ها و سناریوهای محتمل می تواند به درک بهتر جایگاه آینده ورزش در تعالی فرهنگ کمک کند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران ها و ترسیم سناریوهای آینده نقش ورزش در ارتقای فرهنگ انجام شد. این پژوهش با رویکرد آینده پژوهی و بهره گیری از روش تحلیل سناریو انجام شد. در گام نخست با مرور ادبیات و مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۲۰ نفر از خبرگان حوزه های مدیریت ورزشی، فرهنگ، رسانه و جامعه شناسی ورزش، فهرست اولیه پیشران های موثر بر آینده نقش فرهنگی ورزش استخراج شد. نمونه گیری به صورت هدفمند و بر اساس معیار تخصص و تجربه اجرایی انجام گرفت. در مرحله دوم پیشران ها با استفاده از تکنیک تحلیل تاثیر متقابل و ارزیابی خبرگان غربال و اولویت بندی شدند. سپس بر اساس دو عدم قطعیت کلیدی، سناریوهای آینده طراحی گردید. در نهایت سناریوها از نظر پیامدهای فرهنگی و مدیریتی تحلیل و تفسیر شدند.

کلیدواژه ها:

نقش ، ورزش ، تعالی فرهنگ ، آینده پژوهی