اثربخشی آموزش سواد سلامت روان دیجیتال بر اضطراب و استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی

گسترش روزافزون استفاده از شبکه های اجتماعی، چالش های نوینی را در حوزه سلامت روان، به ویژه اضطراب و رفتارهای مشکل ساز دیجیتال، ایجاد کرده است. هدف پژوهش حاضر، طراحی و بررسی اثربخشی برنامه آموزشی «سواد سلامت روان دیجیتال» بر کاهش اضطراب و استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی در میان جوانان بود. روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل جوانان ۱۸ تا ۲۸ سال فعال در شبکه های اجتماعی بود که به شیوه در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (تعداد برابر) و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اضطراب حالت-صفت (STAI) و مقیاس استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی (BSMAS) بود. برنامه آموزشی در قالب ۸ جلسه آنلاین/ترکیبی با محوریت دانش سلامت روان، مهارت های تفکر انتقادی دیجیتال و راهبردهای تنظیم رفتار آنلاین اجرا شد. نتایج تحلیل آماری نشان داد که میانگین نمرات اضطراب و استفاده مشکل ساز در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، در مرحله پس آزمون و پیگیری دوماهه کاهش معناداری داشته است (P<۰/۰۰۱). همچنین تحلیل های میانجی نشان داد که ارتقای سواد سلامت روان دیجیتال نقش کلیدی در کاهش پریشانی های آنلاین ایفا می کند. یافته ها حاکی از آن است که مداخلات آموزشی مبتنی بر سواد سلامت روان دیجیتال، رویکردی کارآمد و پایدار برای توانمندسازی جوانان در مدیریت تعاملات دیجیتال و کاهش آسیب های روان شناختی ناشی از آن است. پیشنهاد می شود این برنامه ها در قالب پروتکل های پیشگیرانه در محیط های آموزشی دانشگاهی ادغام گردند.

کلیدواژه ها:

سواد سلامت روان دیجیتال ، اضطراب ، استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی ، سلامت روان جوانان ، مداخلات آموزشی