بررسی مبانی و چالش های مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران

گسترش روزافزون فناوری های نوین همچون هوش مصنوعی از نظر حقوق چالش هایی را به وجود آورده است که نشان دهنده اهمیت این پدیده در نظام حقوقی و مسئولیت مدنی است. این پژوهش به بررسی مبانی و چالش های مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران پرداخته است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و ابزار مورد استفاده فیش برداری از کتب، مقالات و پایان نامه های موجود بوده است. نتایج نشان داد که به دلیل دشواری اثبات تقصیر و ماهیت مستقل هوش مصنوعی، محتمل ترین مبنای مسئولیت در حقوق ایران، نظام مسئولیت ترکیبی و اشتراکی است که با تکیه بر مسئولیت محض برای ریسک های بالا و مسئولیت تضامنی بین بازیگران، پاسخگویی عادلانه را تضمین کند. همچنین چالش اصلی در استناد مسئولیت به هوش مصنوعی، فقدان شخصیت حقوقی مستقل و نیت (قصد و تقصیر) برای پاسخگویی مستقیم است، که این امر نیازمند به کارگیری معیارهای جایگزین مانند مسئولیت مبتنی بر خطر و مالکیت برای حمایت از زیان دیدگان در خلا قانونی فعلی است. در نهایت می توان گفت که از طریق اصلاح قوانین موجود و تدوین چارچوب های مسئولیت ترکیبی می توان از حقوق شهروندان حفاظت نمود و ریسک های ناشی از هوش مصنوعی را مدیریت کرد.

کلیدواژه ها:

مبانی ، چالش ها ، مسئولیت مدنی ، هوش مصنوعی ، نظام حقوقی ایران