بازخوانی مفهوم غرب زدگی نه به عنوان ایدئولوژی ضدغرب، بلکه به مثابه صورت بندی ایرانی نقد پساسکولار مدرنیته

مفهوم «غرب زدگی» یکی از مهم ترین مفاهیم در اندیشه معاصر ایران است که در آثار احمد فردید و رضا داوری اردکانی، از سطح نقد فرهنگی و سیاسی فراتر رفته و به نقدی فلسفی از مدرنیته و سکولاریته تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفهوم غرب زدگی در افق نظریه پساسکولار، می کوشد نشان دهد که این مفهوم در اندیشه فردید و داوری، صرفا بیانگر مخالفت با غرب جغرافیایی یا تمدن صنعتی نیست، بلکه ناظر به بحران وجودی انسان معاصر در جهان سکولار و تکنولوژیک است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی آثار و پژوهش های مرتبط با اندیشه این دو متفکر است. یافته های پژوهش نشان می دهد که احمد فردید با تاثیرپذیری از فلسفه هایدگر، غرب زدگی را نتیجه «فراموشی وجود»، سیطره سوبژکتیویته و غلبه عقلانیت تکنیکی می داند و آن را نشانه گسست انسان از حقیقت قدسی تلقی می کند. در ادامه، رضا داوری اردکانی این نقد را از سطح زبان متافیزیکی به حوزه فلسفه تمدن و نقد عقلانیت تکنولوژیک گسترش می دهد و غرب زدگی را به مثابه استیلای عالم سکولار مدرن تفسیر می کند. نتیجه پژوهش آن است که اندیشه فردید و داوری را می توان نوعی نقد پیشادستانه و غیرغربی از سکولاریته دانست که ظرفیت قابل توجهی برای گفت وگو با نظریه های پساسکولار معاصر دارد.

کلیدواژه ها:

غرب زدگی ، احمد فردید ، رضا داوری اردکانی ، پساسکولاریسم