تحلیل روایت شناختی زمان در فیلم «اینسپشن» ساخته کریستوفر نولان بر اساس آرای ژرار ژنت

این پژوهش به تحلیل روایت شناختی زمان در فیلم اینسپشن ساخته کریستوفر نولان بر پایه آرای ژرار ژنت می پردازد. مسئله اصلی مقاله چگونگی استفاده زمان در ساختار چندلایه روایت فیلم و نسبت آن با سطوح رویا، توزیع اطلاعات و تجربه ذهنی شخصیت هاست. پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر سه مولفه اصلی زمان در نظریه ژنت یعنی ترتیب، دیرش و بسامد سازوکارهای زمانی روایت را در این فیلم بررسی می کند. در این چارچوب برای تبیین جنبه های سینمایی زمان از دیدگاه های دیوید بوردول و کریستین تامپسون درباره روایت فیلم و توزیع اطلاعات نیز بهره گرفته شده و در سطحی تکمیلی پیوند زمان با رویا و ناخودآگاه در نسبت با برخی مفاهیم روان کاوانه بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اینسپشن با برهم زدن توالی خطی رخدادها، ایجاد نسبت های چندزمانی میان سطوح مختلف رویا و تکرار هدفمند تصاویر و نشانه های کلیدی زمان را از یک عنصر پس زمینه ای به سازه ای فعال در تولید معنا تبدیل می کند. همچنین محدودسازی آگاهی مخاطب به کانون ادراکی کاب و افشای تدریجی اطلاعات سبب می شود مرز میان واقعیت، خاطره و رویا در سطح روایت پیوسته در تعلیق بماند. بر این اساس مقاله نتیجه می گیرد که پیچیدگی روایی فیلم نه صرفا حاصل ابهام داستانی بلکه محصول سازماندهی دقیق زمان در سطح گفتمان سینمایی است؛ امری که فیلم را به نمونه ای برجسته برای کاربرد روایت شناسی ژنت در تحلیل سینما تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

اینسپشن ، زمان ، ژرار ژنت ، روایت شناسی ، کریستوفر نولان