نقش فناوری های انجماد فراسرد در حفاظت بلندمدت ژرم پلاسم گیاهی و امنیت غذایی با تاکید بر مطالعات ثبات ژنتیکی سیب زمینی

امنیت غذایی پایدار نیازمند حفظ و دسترسی بلندمدت به منابع ژنتیکی گیاهی (ژرم پلاسم) است. ازاین رو توسعه فناوری های نوین برای نگهداری ایمن و موثر این منابع از اهمیت راهبردی برخوردار است. انجماد فراسرد (Cryopreservation) به عنوان یکی از کارآمدترین روش های حفاظت بلندمدت ژرم پلاسم امکان نگهداری سلول ها، مریستم ها و بافت های گیاهی را در دمای نیتروژن مایع (۱۹۶°C-) بدون تغییرات ژنتیکی فراهم می سازد. در سال های اخیر استفاده از روش های نوینی چون انکپسولاسیون، دهیدراسیون و V-cryoplate در گونه های مهمی نظیر سیب زمینی (Solanum tuberosum L)، برنج، موز و گیاهان دارویی گسترش یافته است. مطالعات متعددی نشان داده اند که این روش ها علاوه بر تضمین بقاء بالای ریزنمونه ها پس از انجماد موجب حفظ ساختار ژنتیکی و فیزیولوژیکی گیاهان نسل اول می شوند. در پژوهش اخیر میربابائی و همکاران (۱۴۰۳) درباره دو رقم سیب زمینی آریندا و سانته نتایج تحلیل نشانگرهای SSR و صفات فیزیولوژیکی، تاییدکننده ی ثبات ژنتیکی گیاهان پس از باززایی از شرایط فراسرد بود. این یافته ها نشان می دهد که کرایوپریزرویشن نه تنها ابزاری فنی بلکه راهبردی کلیدی برای تضمین امنیت غذایی در برابر بحران های اقلیمی و تنوع زیستی است.

کلیدواژه ها:

کرایوپریزرویشن ، ژرم پلاسم ، ثبات ژنتیکی ، سیب زمینی ، امنیت غذایی