واکاوی روایتی پویایی های ارتباطی زوجین در مواجهه با اضطراب بوم شناختی و تصمیم گیری برای فرزندآوری

پژوهش حاضر با هدف واکاوی روایتی پویایی های ارتباطی زوجین در مواجهه با اضطراب بوم شناختی و تصمیم گیری برای فرزندآوری در شهر شیراز طراحی و اجرا شد. جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی زوجین ساکن شهر شیراز بود که در مرحله تصمیم گیری برای فرزندآوری (داشتن فرزند اول یا فرزندان بعدی) قرار داشتند. نمونه گیری به روش هدفمند و گلوله برفی انجام شد تا تنوع دیدگاه ها، مدت زمان ازدواج و تجربیات زوجین در نمونه لحاظ شود. در مجموع، ۱۲ زوج (شامل ۲۴ نفر) برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند و داده ها از طریق مصاحبه های روایتی عمیق و نیمه ساختاریافته جمع آوری گردید. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل روایتی و با تاکید بر استخراج الگوهای تعاملی، سیستم های معناسازی و تجربیات مشترک زوجین انجام گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که زوجین در مواجهه با دغدغه های زیست محیطی با مجموعه ای از پویایی های ارتباطی متفاوت مواجه می شوند که مهم ترین آن ها شامل بن بست و اجتناب ارتباطی، تعارض در ادراک خطر و معناسازی، و تجربه هم تنیدگی هیجانی و سوگ بوم شناختی است. در مقابل، این مواجهه فرصت هایی را نیز برای بازسازی رابطه فراهم کرده و منجر به استفاده از راهبردهای مذاکره و توافق سازگارانه (مانند توافق بر تک فرزندی یا تغییر سبک زندگی) و بازتعریف مسیرهای والدگری (مانند تمایل به فرزندپذیری و پذیرش سرپرستی) شده است. همچنین زوجین بر ضرورت وجود فضایی امن برای بیان دغدغه های کلان خود در رابطه تاکید داشتند. توصیه می شود که نظریه پردازان و متخصصان خانواده درمانی برنامه های مشاوره ای ویژه ای برای تسهیل گفت وگوی ایمن میان زوجین درگیر با دغدغه های اقلیمی طراحی و اجرا کنند و پژوهشگران مطالعات طولی هدفمندی را برای درک بهتر روند این تصمیم گیری ها پیگیری نمایند. چنین اقداماتی می تواند کیفیت ارتباطی زوجین را ارتقا داده و بستر روانی سالمی را برای تصمیمات بنیادین خانواده در یک جهان در حال تغییر فراهم نماید.

کلیدواژه ها:

پویایی های ارتباطی ، اضطراب بوم شناختی ، تصمیم گیری فرزندآوری ، تحلیل روایتی ، زوجین