پیشگیری از اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان با رویکرد معنابخشی: علل، پیامدها و راهکارهای مشاوره ای

اهمال کاری تحصیلی یکی از شایع ترین مشکلات رفتاری در دانش آموزان است که با تعویق عمدی تکالیف تحصیلی همراه است و پیامدهای منفی گسترده ای بر عملکرد تحصیلی و سلامت روانی دارد. پژوهش حاضر مروری توصیفی-تحلیلی بر علل، پیامدها و راهکارهای پیشگیری از اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان با تاکید بر رویکرد معنابخشی است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و جستجوی سیستماتیک در پایگاه های داخلی و بین المللی با کلمات کلیدی مرتبط و منابع منتشرشده تا سال ۱۴۰۴ بود. یافته ها نشان داد علل اصلی شامل عوامل شناختی (کمال گرایی، ترس از شکست)، انگیزشی (عزت نفس پایین، کمبود انگیزه پیشرفت)، هیجانی (تنظیم هیجان ضعیف) و محیطی (وابستگی به اینترنت، فشارهای کنکوری) است. کمبود حس هدفمندی و معنای تحصیلی نیز به عنوان ریشه ای عمیق تر شناسایی شد. پیامدها از افت تحصیلی و ترک درس تا احساس بی ارزشی، کاهش اعتمادبه نفس و مشکلات روانی گسترده هستند. پیشگیری با راهکارهایی مانند تقویت عزت نفس و خودباوری، آموزش خودتنظیمی و مدیریت زمان، مداخله ذهن آگاهی، تنظیم هیجان، تمرکز بر اهداف تبحری و کاهش وابستگی به اینترنت موثر است. رویکرد معنابخشی به عنوان چارچوب یکپارچه، با کمک به دانش آموزان برای یافتن ارزش و هدف واقعی در یادگیری از طریق امید و خودباوری، پیشگیری پایدارتری ایجاد می کند. مطالعات اخیر نیز اثربخشی مداخلات مبتنی بر روانشناسی مثبت نگر و ذهن آگاهی را در کاهش اهمال کاری تایید کرده اند. پیشنهاد می شود برنامه های مشاوره مدرسه ای بر تقویت معنای یادگیری تمرکز کنند تا عملکرد تحصیلی و بهزیستی روانی دانش آموزان بهبود یابد.

کلیدواژه ها:

اهمال کاری تحصیلی ، دانش آموزان ، پیشگیری ، معنابخشی ، ذهن آگاهی ، امید تحصیلی ، خودتنظیمی ، تنظیم هیجان