روایت پژوهی چالش های اجرای خط مشی های آموزشی: تجربه کارشناسان آموزش و پرورش قشم از بوروکراسی در بستر یک جزیره-منطقه آزاد

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته کارشناسان آموزش و پرورش قشم از چالش های اجرای خط مشی های آموزشی در بستر بوروکراتیک یک جزیره-منطقه آزاد طراحی و اجرا شد. روش پژوهش، کیفی از نوع روایت پژوهی بود. جامعه آماری شامل کارشناسان و مدیران میانی شاغل در اداره آموزش و پرورش شهرستان قشم با حداقل ۱۰ سال سابقه خدمت بود. نمونه گیری به روش هدفمند و با حداکثر تنوع انجام شد و در مجموع ۵ نفر از کارشناسان باسابقه از حوزه های مختلف (آموزش ابتدایی، متوسطه، سوادآموزی، نیروی انسانی و پشتیبانی) در پژوهش مشارکت کردند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق روایی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل روایت بررسی شد. اعتبار یافته ها از طریق بازبینی مشارکت کنندگان و بازبینی همتا تایید شد. نتایج نشان داد که تجربه کارشناسان قشمی در شش مضمون اصلی «بخشنامه در بند جغرافیا»، «بوروکراسی دوگانه: منطقه آزاد در برابر نظام متمرکز»، «فرسودگی از جنس تکرار»، «عامل انسانی در ماشین بخشنامه»، «جزیره و معمای نیروی انسانی» و «شکاف اجرا: از ابلاغ تا عمل» قابل صورت بندی است. یافته ها حاکی از آن است که کارشناسان مجرب، بخشنامه های تحول گرا را در چرخه ای از امید به اصلاح، ناکامی در اجرا، بدبینی سازمانی و در نهایت کنار آمدن روایی با وضعیت موجود تجربه می کنند. موانع جغرافیایی جزیره، تناقض قوانین منطقه آزاد با آیین نامه های آموزشی متمرکز، کمبود نیروی انسانی متخصص و مقاومت فرهنگی جامعه محلی از مهم ترین عوامل شکاف میان خط مشی مصوب و اجرا شناسایی شدند. توصیه می شود نظام خط مشی گذاری آموزشی به سمت بومی سازی و انعطاف پذیری بیشتر در مناطق ویژه حرکت کند.

کلیدواژه ها:

اجرای خط مشی آموزشی ، بوروکراسی خیابانی ، روایت پژوهی ، کارشناسان آموزش و پرورش ، قشم ، منطقه آزاد