کاوشی پدیدارشناسانه از تجربه زیسته دانش آموزان دختر متوسطه دوم قشم از آینده شغلی-تحصیلی: در کشاکش خودهای ممکن، انتظارات والدین و بستر فرهنگی جزیره

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه ی زیسته ی دانش آموزان دختر متوسطه دوم قشم از آینده شغلی-تحصیلی در کشاکش خودهای ممکن، انتظارات والدین و بستر فرهنگی جزیره طراحی و اجرا شد. روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. جامعه ی آماری شامل دانش آموزان دختر ۱۵ تا ۱۸ ساله ی شهرستان قشم در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه گیری به روش هدفمند و با حداکثر تنوع انجام شد و در مجموع ۱۴ نفر از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته در پژوهش مشارکت کردند. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام و اعتبار یافته ها از طریق بازبینی مشارکت کنندگان و بازبینی همتا تایید شد. نتایج نشان داد که تجربه ی زیسته ی دختران قشمی در شش مضمون اصلی «خودهای ممکن در سایه انتظارات والدین»، «جزیره به مثابه خانه و قفس»، «اقتصاد منطقه آزاد و رویاهای جدید»، «چانه زنی خاموش و زندگی دوگانه»، «ترس از آینده و احساس ناامنی روانی» و «عاملیت و امید به میان برها» قابل صورت بندی است. یافته ها حاکی از آن است که دختران نوجوان قشمی در فرایندی از رویاپردازی اولیه به سوی مصالحه، سرکوب خودهای امیدوارانه شخصی یا بازتعریف خودهای ممکن در افق گریز از جزیره حرکت می کنند. واکنش های منفی خانواده به خودهای ممکن، فشار هنجارهای سنتی، دوگانگی فرصت ها و تهدیدهای اقتصاد منطقه آزاد و درونی سازی محدودیت ها از مهم ترین عوامل تضعیف کننده ی تمایل به پیگیری خودهای ممکن اصیل شناسایی شدند. توصیه می شود کارگاه های آموزشی برای والدین، برنامه های مشاوره مسیر شغلی حساس به فرهنگ در مدارس و معرفی الگوهای نقش زن موفق بومی در دستور کار قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خودهای ممکن ، انتظارات والدین ، بستر فرهنگی ، دانش آموزان دختر ، تجربه زیسته ، قشم