تجربه زیسته دانش آموزان ابتدایی از تعلق پذیری به فضای مدرسه: مطالعه ای موردی شهرستان پارس آباد مدرسه امید انقلاب

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته دانش آموزان ابتدایی از تعلق پذیری به فضای مدرسه در دبستان امید انقلاب شهرستان پارس آباد انجام شد. تعلق پذیری به مدرسه به عنوان یکی از مولفه های مهم رشد عاطفی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان نقش بسزایی در افزایش انگیزه یادگیری، مشارکت در فعالیت های آموزشی و بهبود سلامت روان آنان دارد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دوره ابتدایی دبستان امید انقلاب شهرستان پارس آباد بود که از میان آنان ۱۴ نفر به شیوه نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که تجربه تعلق پذیری دانش آموزان به مدرسه در قالب پنج مضمون اصلی شامل احساس امنیت و آرامش در مدرسه، روابط دوستانه و تعامل با همسالان، نقش معلمان در ایجاد تعلق پذیری، جذابیت فضای فیزیکی مدرسه و مشارکت و احساس ارزشمندی قابل تبیین است. نتایج حاکی از آن بود که روابط مثبت با معلمان و دوستان، برخورداری از محیطی امن و حمایت گر، وجود فضاهای جذاب و امکانات مناسب آموزشی و تفریحی و همچنین فرصت مشارکت در برنامه ها و فعالیت های مدرسه مهم ترین عوامل موثر بر شکل گیری احساس تعلق در دانش آموزان هستند. در مجموع تعلق پذیری به مدرسه پدیده ای چندبعدی است که از تعامل عوامل اجتماعی، عاطفی و محیطی شکل می گیرد. بر این اساس توجه مدیران و برنامه ریزان آموزشی به ایجاد محیطی حمایتگر، مشارکتی و متناسب با نیازهای دانش آموزان می تواند زمینه ارتقای حس تعلق و بهبود کیفیت زندگی مدرسه ای آنان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، تعلق پذیری به مدرسه ، دانش آموزان ابتدایی ، فضای مدرسه ، پدیدارشناسی ، شهرستان پارس آباد