بررسی تاثیر نامتقارن ابعاد سرمایه سلامت انسانی بر رشد اقتصادی مورد مطالعه کشور ایران

هدف این پژوهش بررسی اثرات نامتقارن سرمایه سلامت انسانی بر رشد اقتصادی ایران طی دوره فصلی ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۰ است. برای این منظور سه شاخص مخارج سلامت شخصی، مخارج سلامت دولتی و مخارج خدمات اجتماعی به عنوان ابعاد سرمایه سلامت انسانی در چارچوب مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی نامتقارن (NARDL) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که افزایش سرمایه سلامت انسانی در بلندمدت اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد در حالی که کاهش آن اثر معناداری برجای نمی گذارد؛ موضوعی که بیانگر وجود رفتار نامتقارن در اثرگذاری سلامت بر رشد است. از سوی دیگر، مخارج سلامت دولتی و مخارج خدمات اجتماعی چه در کوتاه مدت و چه در بلندمدت اثر معناداری بر رشد اقتصادی نشان نمی دهند که می تواند ناشی از ناکارآمدی ساختار تخصیص منابع در این بخش ها باشد. نتایج کوتاه مدت نیز بیانگر اثرگذاری سریع و مستقیم سرمایه سلامت انسانی بر رشد اقتصادی و عدم تاثیرگذاری مخارج دولتی و خدمات اجتماعی است. همچنین ضریب تصحیح خطا بر وجود همگرایی به سمت تعادل بلندمدت دلالت دارد به طور کلی یافته ها نشان می دهد که ارتقای سلامت انسانی نقشی اساسی در تقویت رشد اقتصادی ایران دارد و سیاست گذاری موثر در حوزه سلامت می تواند به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه انسانی ، مخارج سلامت شخصی ، مخارج سلامت دولتی ، مخارج خدمات اجتماعی ، مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی نامتقارن