گفتمان سیاست جنایی ایران در رویارویی با ربات های انسان نما در قلمرو خانواده

ربات های انسان نما، به عنوان نماد تحول در عرصه هوش مصنوعی، به تدریج جایگاه خود را در بسترهای انسانی به ویژه نهاد خانواده پیدا کرده اند. این حضور، علاوه بر تاثیرات روانی و اجتماعی، چالش هایی را در حوزه حقوق کیفری به ویژه در تعیین مسوولیت در برابر رفتارهای مجرمانه یا آسیب زای احتمالی آن ها ایجاد کرده است. در نظام حقوقی ایران که مبتنی بر اصول سنتی و انسان محور است، مباحث مربوط به مسوولیت کیفری تنها در چارچوب فاعلان انسانی تبیین شده و ربات به عنوان موجودی غیرانسانی، خارج از این دایره قرار می گیرد. این مقاله با هدف تحلیل ظرفیت ها و کاستی های سیاست جنایی ایران در مواجهه با ربات های انسان نما در فضای خانواده تدوین شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای بوده است. مقاله ابتدا به بررسی ابعاد مفهومی و حقوقی ربات های انسان نما و جایگاه آن ها در تعاملات خانوادگی می پردازد، سپس مسوولیت کیفری اشخاص دخیل در طراحی، برنامه نویسی و بهره برداری از ربات ها را بررسی می کند. در ادامه، سیاست جنایی ایران در مقایسه با برخی نظام های حقوقی دیگر ارزیابی و در پایان پیشنهاداتی برای اصلاح تقنینی و سیاست گذاری ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

ربات انسان نما ، سیاست جنایی ، هوش مصنوعی ، مسوولیت کیفری ، خانواده