مدلسازی تغییرات غلظت PM۱۰ در آینده تحت سناریوهای اقلیمی

تغییر اقلیم به عنوان یکی از مهمترین چالش های پیش روی کیفیت هوا به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک مستعد وقوع پدیده گردوغبار، شناخته می شود. در این پژوهش تغییرات آینده غلظت ذرات معلق با قطر کمتر از ۱۰ میکرون PM۱۰ در شهر اهواز تحت سناریوهای اقلیمی مبتنی بر فاز ششم پروژه مقایسه مدل های جفت شده (CMIP۶) مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از داده های اقلیمی تاریخی دوره ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۴ و داده های مشاهده ای PM۱۰ طی سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ به عنوان خط پایه استفاده شد. متغیرهای اقلیمی آینده با بهره گیری از مدل LARS-WG نسخه ۶٫۰ و خروجی های مدل MIROC۶ تحت سه مسیر اجتماعی اقتصادی مشترک SSP۲-۴.۵، SSP۱-۲.۶ و SSP۳-۷.۰ به صورت آماری ریزمقیاس نمایی شدند. به منظور پیش بینی غلظت PM۱۰ در بازه زمانی ۲۰۲۳ تا ۲۰۴۲، یک شبکه عصبی خودرگرسیو غیرخطی با ورودی های برونزا (ANN-NARX) بر پایه متغیرهای دما، بارش و تابش خورشیدی توسعه یافت. نتایج نشان داد که غلظت PM۱۰ در تمامی سناریوها روند افزایشی دارد؛ به طوری که بیشترین افزایش مربوط به سناریوی پرانتشار SSP۳-۷.۰ و ماه های گرم سال بود. علاوه بر این تحلیل حساسیت بیانگر آن بود که بیشینه دما بیشترین سهم را در تغییرات غلظت PM۱۰ دارد. یافته های این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردهای پیش دستانه در مدیریت کیفیت هوا و تدوین سیاست های سازگاری با تغییر اقلیم تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ذرات معلق ، مسیرهای اجتماعی اقتصادی مشترک ، مدل خودرگرسیو غیر خطی با ورودی های برونزا ، تغییر اقلیم