تبیین و ارائه چارچوب یکپارچه برنامه ریزی انرژی در مرحله طراحی مفهومی معماری برای دستیابی به معماری پایدار

افزایش مصرف انرژی در ساختمان ها و پیامدهای زیست محیطی ناشی از آن ضرورت توجه به برنامه ریزی انرژی در مراحل اولیه طراحی معماری را بیش از پیش آشکار ساخته است. در بسیاری از پروژه های معماری تصمیمات کلیدی مرتبط با فرم، جهت گیری، سازماندهی فضایی و انتخاب سیستم ها در مرحله طراحی مفهومی اتخاذ می شود؛ تصمیماتی که تاثیر مستقیمی بر عملکرد انرژی ساختمان در کل چرخه عمر دارند. با این حال نبود یک چارچوب یکپارچه که بتواند ملاحظات انرژی را به صورت سیستماتیک در این مرحله وارد فرآیند طراحی کند، یکی از چالش های اساسی معماری معاصر محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر تبیین و ارائه چارچوبی یکپارچه برای برنامه ریزی انرژی در مرحله طراحی مفهومی معماری با رویکرد دستیابی به معماری پایدار است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل تطبیقی مطالعات پیشین، استخراج مولفه های کلیدی طراحی پایدار و ترکیب آن ها در قالب یک مدل مفهومی است. در این راسته شاخص هایی همچون بهینه سازی فرم و جهت گیری، استفاده از انرژی های تجدیدپذیر، بهره گیری از مصالح بومی و کم انرژی، طراحی اقلیم محور، و توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پایداری مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که ادغام هم زمان ملاحظات انرژی، اقلیم، فناوری های سبز و ویژگی های بومی در مرحله طراحی مفهومی می تواند منجر به کاهش قابل توجه مصرف انرژی، افزایش کیفیت محیطی و ارتقای پایداری کلی پروژه شود. چارچوب پیشنهادی پژوهش می تواند به عنوان ابزاری راهبردی برای معماران، برنامه ریزان و پژوهشگران در جهت هدایت فرآیند طراحی به سوی معماری پایدار مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرآیند طراحی معماری ، طراحی مفهومی ، بهره وری انرژی ساختمان ، معماری پایدار ، معماری اقلیم محور