کاربرد فناوری های هوشمند در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان مطالعه موردی: شهر تهران

در عصر تحولات دیجیتال فناوری های هوشمند به عنوان یکی از مولفه های کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی شهری مطرح شده اند. این پژوهش با هدف بررسی اثرات فناوری هایی همچون اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی (AI)، کلان داده ها (Big Data) و سامانه های دیجیتال، شهری در بهبود ابعاد مختلف کیفیت زندگی شهروندان تهرانی انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای تجارب جهانی و داخلی است. چارچوب نظری تحقیق کیفیت زندگی را در پنج بعد کالبدی محیطی، زیرساختی، اقتصادی اجتماعی فرهنگی و سلامت فردی تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهند که توسعه فناوری های هوشمند در تهران بیشتر در قالب پروژه های پراکنده و فاقد انسجام نهادی بوده و اثرگذاری آنها عمدتا در ابعاد زیرساختی و محیطی متمرکز بوده است. با این حال در مناطق برخوردارتر شهری این فناوری ها توانسته اند به بهبود رضایت، شهروندی خدمات درمانی و دسترسی دیجیتال کمک کنند. در مقابل، چالش هایی همچون ضعف زیرساخت ارتباطی، نبود حکمرانی داده، محور مقاومت سازمانی و نابرابری فضایی مانع تحقق کامل اهداف شهر هوشمند شده اند. در مقایسه با تجارب موفقی چون سنگاپور، بارسلونا و سئول تهران نیازمند تدوین سیاست های مشارکتی، تقویت زیرساخت های ICT و بومی سازی مدل های جهانی با تاکید بر حکمرانی دیجیتال و عدالت فناورانه است. نتایج این مطالعه می تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست گذاران، شهری برنامه ریزان و مدیران در جهت توسعه فناوری پایه، پایداری شهری و ارتقای زیست پذیری شهر تهران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تکنولوژی های هوشمند ، کیفیت زندگی ، اینترنت اشیا ، هوش مصنوعی ، بلاکچین ، شهرهای هوشمند