تغییر اقلیم و ضرورت بهینه سازی استفاده از آب سبز با تغییر زمان کاشت گندم دیم

پیشبرد امنیت غذایی کشور مستلزم توسعه سامانه های کشاورزی پایدار و سازگار با تغییرات اقلیمی است. با توجه به وابستگی زراعت دیم به بارش و دما تعیین زمان بهینه کاشت نقش تعیین کننده ای در عملکرد و پایداری محصول دارد. این پژوهش برای بررسی وضعیت زمان کاشت گندم دیم در اقلیم های مختلف کشور انجام شد. داده های زمان کاشت مزارع ۲۴ استان دیم خیز طی سال های زراعی ۱۴۰۱ - ۱۴۰۳ گردآوری و بر اساس میانگین دمای سالانه اقلیم بندی شدند. یافته ها نشان داد میانگین دما نسبت به دوره بلندمدت ۱/۲ درجه افزایش یافته است. در اقلیم های سرد، معتدل و گرم به ترتیب ۶۴/۹، ۷۰ و ۵۹/۶ درصد مزارع در زمان مناسب کشت شده اند. کشت دیرهنگام در مناطق سرد و معتدل و کشت زودهنگام در مناطق گرم از عوامل محدودکننده تولید شناخته شد. ترکیب داده های هواشناسی و فنولوژیکی راهنما برای تعیین زمان بهینه کاشت و افزایش سازگاری زراعت دیم با تغییرات اقلیمی فراهم می آورد و کاهش ریسک اقتصادی ملی.

کلیدواژه ها:

گرمایش ، خشکی ، تبخیر ، بهره وری ، بارش ، بهبود عملکرد