مروری بر تحول دیجیتال در نگهداشت و مدیریت دارایی های فیزیکی: فناوری ها، چارچوب ها و مسیرهای آینده

تحول دیجیتال در حال دگرگون سازی شیوه های نگهداشت و مدیریت دارایی های فیزیکی در صنایع مختلف است. این دگرگونی با همگرایی فناوری هایی چون اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)، دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins) و رایانش ابری (Cloud Computing) به وجود آمده است. این مطالعه مرور جامعی بر وضعیت کنونی تحول دیجیتال در حوزه نگهداشت و مدیریت دارایی ها ارائه می دهد و فناوری های کلیدی، چارچوب های پیاده سازی، چالش ها و پیامدهای اجرایی آن را بررسی می کند. بر اساس تحلیل بیش از ۴۰ مقاله پژوهشی منتشرشده بین سال های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، مشخص شد که سازمان ها در حال گذار از الگوهای واکنشی (Reactive) به پیش بینانه (Predictive) و تجویزی (Prescriptive) هستند. نتایج نشان می دهد این تحول منجر به کاهش ۳۵ تا ۴۵ درصدی خرابی های برنامه ریزی نشده، کاهش ۲۵ تا ۳۷ درصدی هزینه های نگهداری و افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی طول عمر تجهیزات شده است. با این حال، هنوز شکاف های مهمی در زمینه یکپارچگی سامانه ها (Interoperability)، امنیت سایبری (Cybersecurity)، مهارت های نیروی انسانی و قابلیت مقیاس پذیری در استقرار واقعی وجود دارد. در این مقاله چارچوبی یکپارچه بر پایه نگهداری مبتنی بر قابلیت اطمینان (Reliability-Centered Maintenance - RCM) در تعامل با فناوری های دیجیتال ارائه شده و مسیرهای پژوهش آینده در زمینه هایی همچون یکپارچگی معنایی (Semantic Integration)، هوش مصنوعی قابل توضیح (Explainable AI)، طراحی انسان محور (Human-Centric Design) و شاخص های پایداری (Sustainability Metrics) ترسیم گردیده است. این مطالعه بینش های کاربردی ارزشمندی برای پژوهشگران و مدیرانی که در مسیر تحول دیجیتال در حوزه نگهداشت و مدیریت دارایی ها گام برمی دارند، فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، نگهداشت پیش بینانه ، مدیریت دارایی های فیزیکی ، صنعت نسل ۴ ، دوقلوی دیجیتال ، اینترنت اشیاء ، هوش مصنوعی ، نگهداری