ارزیابی فنی اقتصادی تولید کود آلی پیشرفته از پسماندهای کشاورزی

افزایش تولید پسماندهای دامی و بقایای گیاهی در بخش کشاورزی هم زمان با کاهش ماده آلی خاک و وابستگی روبه افزون به نهاده های شیمیایی ضرورت توسعه راهکارهای پایدار برای بازیافت زیستی این جریان های پسماندی را برجسته کرده است. تولید کودهای آلی، پیشرفته به ویژه کمپوست غنی شده یکی از گزینه های قابل اتکا برای تبدیل پسماندهای آلی به محصولی با ارزش افزوده و اثرات مثبت زیست محیطی است. با این حال موفقیت چنین سامانه ای تنها به جنبه های زیست فنی محدود نمی شود و مستلزم ارزیابی هم زمان امکان سنجی فنی و اقتصادی، کیفیت خوراک، نیازهای فرآیندی، الزامات کنترلی، هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری و پایداری بازار مصرف است. در این مقاله یک چارچوب تحلیلی و مفهومی برای ارزیابی امکان سنجی تولید کمپوست غنی شده از مخلوط پسماندهای دامی و بقایای گیاهی ارائه می شود، بدون آنکه متکی بر داده های آزمایشگاهی یا عملیات پایلوت باشد. ابتدا منطق فرآیندی و ملاحظات اختلاط، نسبت کربن به نیتروژن، رطوبت، تهویه و زمان ماند تشریح می شود سپس معیارهای فنی شامل پایداری، فرآیند، بازده جرمی، کیفیت محصول و ریسک های بهداشتی و زیست محیطی تحلیل می گردد. در ادامه ساختار هزینه ای پروژه از منظر سرمایه گذاری، اولیه، هزینه های عملیاتی و شاخص های اقتصادی نظیر هزینه تمام شده، دوره بازگشت سرمایه، ارزش فعلی خالص و نرخ بازده داخلی بررسی می شود. نتایج تحلیلی نشان می دهد که موفقیت اقتصادی این فناوری به عواملی مانند دسترسی پایدار به خوراک ارزان، مقیاس مناسب واحد، کنترل کارآمد فرآیند و امکان فروش محصول به بازارهای هدف وابسته است. مقاله حاضر نشان می دهد که تولید کود آلی پیشرفته می تواند به عنوان یک گزینه فنی اقتصادی قابل دفاع در چارچوب اقتصاد چرخشی و مدیریت پایدار پسماندهای کشاورزی مطرح باشد.

کلیدواژه ها:

امکان ، کمپوست غنی شده ، پسماند ، دامی ، بقایای گیاهی ، ارزیابی فنی ، ارزیابی اقتصادی ، اقتصاد چرخشی