بهینه سازی استخراج ژلاتین از استخوان ماهی با استفاده از عصاره پسماند لیمو به عنوان عامل دمینرالیزاسیون طبیعی

با توجه به پیامدهای زیست محیطی استفاده از اسیدهای شیمیایی در استخراج ژلاتین و وفور پسماندهای صنایع شیلات و لیمو در جنوب ایران توسعه روش های سبز و پایدار اهمیت زیادی دارد. هدف این پژوهش بهینه سازی استخراج ژلاتین خوراکی از استخوان ماهی با استفاده از پسماند لیمو به عنوان منبع طبیعی اسیدهای آلی و ارزیابی کیفیت محصول بر اساس استاندارد ملی ایران ۳۴۷۴ INSO بود. طراحی آزمایش به روش سطح پاسخ (RSM) و با استفاده از طرح باکس بنکن انجام شد. متغیرهای مستقل شامل غلظت پسماند لیمو (۱۰-۳۰ درصد حجمی) زمان پیش تیمار (۶-۲۴ ساعت) و دمای استخراج (۴۵-۶۵ درجه سانتی گراد) بودند. بازده، استخراج قدرت، ژل، ویسکوزیته، شفافیت و ویژگی های حرارتی ژلاتین به عنوان متغیرهای پاسخ مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین کیفیت و ایمنی ژلاتین تولیدی از نظر انطباق با الزامات INSO ۳۴۷۴ ارزیابی و با نمونه شاهد استخراج شده با اسید سیتریک صنعتی مقایسه شد. نتایج تحلیل آماری نشان داد که متغیرهای فرایندی اثر معنی داری (۰.۰۵ <) بر ویژگی های عملکردی ژلاتین دارند و استفاده از پسماند لیمو امکان تولید ژلاتین با کیفیت مناسب برای کاربردهای غذایی را فراهم می کند. این مطالعه پتانسیل پسماند لیمو را به عنوان یک عامل استخراج سبز، بومی و غیرسمی در راستای کاهش ضایعات و توسعه اقتصاد چرخشی در صنایع غذایی نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

ژلاتین ، استخوان ، ماهی ، پسماند لیمو ، استخراج ، سبز ، روش سطح پاسخ