مقایسه حساسیت ترجیحات بازی کودکان دبستانی به سن و جنسیت: تحلیلی بر پایه ترجیحات کودکان ۸ تا ۱۲ ساله منطقه ۶ شهر شیراز

بیشتر پژوهش های موجود درباره ترجیحات بازی کودکان در پارک های شهری، تفاوت های جنسیتی را محور تحلیل قرار داده اند و به ناهمگونی درون بازه سنی ۸ تا ۱۲ سال کمتر پرداخته اند؛ حال آنکه این بازه از نظر رشد حرکتی و شناختی، دوره ای پرتحول است. هدف این پژوهش، بررسی تفاوت های سنی در ترجیحات بازی کودکان دبستانی و مقایسه تطبیقی آن با اثر متغیر جنسیت است. داده ها از طریق پرسشنامه ای مصور-متنی گردآوری شد. تفاوت گروه های سنی در پنج مولفه بنیادین ترجیحات بازی با استفاده از تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی بونفرونی بررسی گردید و سپس طی یک تحلیل تطبیقی، با اثر متغیر جنسیت (از طریق آزمون t مستقل) مقایسه شد. نتایج نشان داد که مولفه «بازی های شاخص» (۰۳/۰=p) و مولفه «بازی مانع محور» (۰۱/۰=p) میان گروه های سنی تفاوت معناداری داشتند. مقایسه تطبیقی نشان داد مولفه «بازی های شاخص» تنها به سن حساس است، مولفه «بازی مانع محور» هم زمان به سن و جنسیت حساس است و سه مولفه دیگر -تعامل جمعی عظیم، استراحت و سلامت و حرکت دوار- به هیچ یک از این دو متغیر حساسیت معناداری نشان نمی دهند. همچنین سطح کلی فعالیت بدنی خوداظهاری کودکان بر حسب سن تفاوت معناداری نشان نداد (بر اساس آزمون خی دو، ۲۱/۰=p) این یافته ها نشان می دهند اگرچه سن بر میزان کلی فعالیت بدنی کودکان این بازه تاثیرگذار نیست، اما نوع بازی مطلوب آنان یکنواخت نمی ماند و مولفه های مختلف ترجیحات بازی، سطوح متفاوتی از حساسیت جمعیت شناختی دارند. بر پایه این نتایج، راهبردهای طراحی اختصاصی برای هر سطح از حساسیت -به جای یک رویکرد یکسان برای کل پارک- ارائه شد.

کلیدواژه ها:

پارک شهری ، تفاوت های سنی ، تفاوت های جنسیتی ، ترجیحات بازی ، کودکان دبستانی