کمیسیون ماده پنج و چالش های آن در شهرهای ایران

کمیسیون ماده ۵ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، یکی از مهم ترین نهادهای تصمیم ساز در فرآیند برنامه ریزی شهری است؛ که وظیفه بررسی و تصویب طرح های تفصیلی و پیشنهادات تغییر کاربری اراضی را بر عهده دارد. با وجود جایگاه حقوقی این نهاد، عملکرد آن در عمل با چالش های متعددی مواجه شده است؛ که از جمله مهم ترین آن ها می توان به نبود شفافیت، تداخل منافع، صدور مصوبات غیرکارشناسی و افزایش موارد ابطال در دیوان عدالت اداری اشاره کرد. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع قانونی و اسناد رسمی به بررسی ابعاد نهادی، حقوقی و شهرسازی این کمیسیون پرداخته و تاثیر مصوبات آن را بر عدالت فضایی، حقوق مالکانه، و انسجام طرح های شهری تحلیل می کند. نتایج نشان می دهد که بازنگری در ساختار و حدود اختیارات کمیسیون، ارتقای شفافیت فرآیند تصمیم گیری و تقویت نظارت قضایی و کارشناسی، از الزامات تحقق حکمرانی شهری کارآمد و پاسخ گو در ایران است.

کلیدواژه ها:

کمیسیون ماده ۵ ، طرح تفصیلی شهری ، تغییر کاربری ، شورای عالی شهرسازی ، دیوان عدالت اداری