مولفه های شاخص معماری بومی در روند طراحی فرهنگستان هنر و موسیقی با تمرکز بر نمونه موردی عمارت و آینه خانه مفخم بجنورد

امروزه طراحی فضاهای فرهنگی و هنری به عنوان یکی از عوامل موثر در ارتقای هویت اجتماعی و فرهنگی شهرها، نیازمند رویکردی مبتنی بر زمینه های بومی و ویژگی های محیطی هر منطقه است. با وجود پیشینه غنی هنر و موسیقی در ایران، بسیاری از فضاهای فرهنگی معاصر فاقد ارتباط موثر با معماری بومی و هویت مکانی هستند که این امر موجب کاهش کیفیت تجربه فضایی و تضعیف پیوند فرهنگی کاربران با محیط ساخته شده می گردد. پژوهش حاضر با هدف استخراج مولفه های فرهنگستان هنر و موسیقی بر اساس اصول معماری بومی و دو نمونه شاخص بناهای تاریخی این شهر که هویت فرهنگی و معماری گذشته بجنورد را بیان می کند عمارت و آینه خانه مفخم به عنوان نمونه موردی های مورد تحلیل ارزیابی شده است و نتیجه آن در مولفه ها مورد استفاده قرار گرفته است. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، تحلیل مبانی نظری، بررسی نمونه های موردی و تحلیل شرایط اقلیمی شهر بجنورد می باشد. در این پژوهش، ابتدا مفاهیم مرتبط با معماری بومی، هویت فرهنگی و ارتباط موسیقی و فضا تبیین گردید و سپس شاخص های طراحی از طریق تحلیل تطبیقی منابع نظری و نمونه های معماری استخراج شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از اصول معماری بومی شامل جهت گیری اقلیمی مناسب، استفاده از مصالح بومی، سازمان دهی فضایی مبتنی بر تعاملات اجتماعی و ایجاد ریتم فضایی الهام گرفته از ساختار موسیقی، می تواند به شکل گیری فضاهای فرهنگی هویت مند و پاسخگو به نیازهای معاصر منجر شود. در نهایت، چارچوبی طراحی محور ارائه گردید که قابلیت استفاده در طراحی مراکز فرهنگی و موسیقایی در بسترهای مشابه اقلیمی و فرهنگی را دارا می باشد.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، فرهنگستان هنر ، معماری و موسیقی ، هویت فرهنگی ، طراحی فضاهای فرهنگ