آنالیز جریان محیط زیستی و رژیم هیدرولوژیکی رودخانه بالیخلوچای با استفاده از روش تسمن

رشد روزافزون فعالیت های کشاورزی و صنعتی و گسترش طرح های توسعه منابع آبی باعث به وجود آمدن تقاضاهای جدید برای استفاده از این منابع آبی شده است. برای برآورده کردن این تقاضاها انسان ها با احداث سد یا کانال های انحراف آب شروع به ذخیره سازی، تنظیم و برداشت از رودخانه ها کردند که این امر سبب برهم خوردن رژیم طبیعی جریان آب و تغییر در ساختار و فرایندهای لازم جهت حفاظت از اکوسیستم های طبیعی وابسته به رودخانه ها شده است. در این تحقیق جریان هیدرولوژیکی و دبی مورد نیاز محیط زیستی رودخانه بالیخلوچای برای یک دوره ۴۴ ساله (از ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۳) با استفاده از روش تسمن مورد مطالعه قرار گرفت سپس با استفاده از نرم افزار IHA به بررسی تغییرات هیدرولوژیکی و محیط زیستی رودخانه در ایستگاه هیدرومتری پل الماس پرداخته شد. نتایج نشان داد که روش تسمن برای حفاظت از رژیم جریان رودخانه برای حفاظت از اکوسیستم های رودخانه ای جریانی معادل ۱/۳۱ متر مکعب بر ثانیه را تخمین زده است. نتایج منحنی تداوم جریان حاکی از تامین دبی ۲/۹۵ و ۲/۴۶ متر مکعب بر ثانیه برای حفاظت از رودخانه در شرایط مناسب و نسبتا مناسب است. تغییرات جریان رودخانه در محل ایستگاه هیدرومتری پل الماس و اثرات احداث و بهره برداری از سد یامچی بر پارامترهای هیدرولوژیکی و محیط زیستی پایین دست تاثیرگذار بوده است به نحوی که میزان این تاثیرات بر پارامترهای هیدرولوژیکی به میزان ۶۱/۳۸ درصد با درجه تغییرات متوسط است همچنین سد به میزان ۵۱/۶ درصد پارامترهای محیط زیستی را تغییر داده است.

کلیدواژه ها:

دبی محیط زیستی ، جریان هیدرولوژیکی ، تسمن ، نرم افزار IHA