اثرگذاری هوش مصنوعی بر مسئولیت کیفری و ارکان آن

هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای فناوری معاصر در حوزه های مختلف زندگی بشر نفوذ کرده و در عین ایجاد فرصت های گسترده چالش های حقوقی جدی نیز پدید آورده است. یکی از مهم ترین این چالش ها تاثیر هوش مصنوعی بر مسئولیت کیفری و ارکان آن است. در حقوق کیفری سنتی مسئولیت کیفری بر پایه وجود اراده، آگاهی، اختیار، و انتساب رفتار مجرمانه به شخص انسانی استوار است؛ اما در نظام های مبتنی بر هوش مصنوعی، تشخیص فاعل، جرم، رابطه سببیت، قصد مجرمانه و حتی قابلیت انتساب رفتار به انسان دشوار می شود. پرسش اصلی این است که آیا هوش مصنوعی می تواند در فرآیند ارتکاب جرم مسئولیت کیفری را منتفی، محدود یا متحول کند؟ این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی ضمن تبیین مفهوم هوش مصنوعی و مسئولیت کیفری، آثار استفاده از سامانه های هوشمند را بر عناصر مادی و معنوی جرم، انتساب و اراده کیفری بررسی می کند و در نهایت نشان می دهد که حقوق کیفری ناگزیر از بازاندیشی در مفاهیم سنتی مسئولیت، تقصیر و کنترل انسانی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت ، کیفری ، رکن مادی ، رکن معنوی ، انتساب ، قصد مجرمانه