تجمیع کننده ها به مثابه زیرساخت نهادی توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچک مقیاس؛ مطالعه تطبیقی تجربه آلمان و ایالات متحده و درسهایی برای ایران

رشد فزاینده مصرف برق، ضرورت کاهش انتشار آلاینده ها، محدودیت های توسعه شبکه های متمرکز و افزایش اهمیت تاب آوری سیستم انرژی موجب توجه روزافزون کشورها به توسعه نیروگاه های خورشیدی کوچک مقیاس و منابع انرژی توزیع شده شده است. با وجود مزایای اقتصادی، فنی و امنیتی این منابع، چالش هایی مانند پراکندگی مالکیت، مقیاس پایین واحدها، دشواری مشارکت در بازار برق، محدودیت تامین مالی و نبود سازوکار مدیریت یکپارچه مانع از بهره گیری کامل از ظرفیت آن ها شده است. این پژوهش با هدف بررسی نقش تجمیع کننده ها (Aggregators) به عنوان یک زیرساخت نهادی برای توسعه نیروگاه های خورشیدی کوچک مقیاس، با استفاده از روش مطالعه تطبیقی تجربه آلمان و ایالات متحده را بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در آلمان سیاست هایی مانند قانون انرژی های تجدیدپذیر (EEG) زمینه شکل گیری گسترده منابع پراکنده را فراهم کرد و سپس شرکت هایی مانند Next Kraftwerke با ایجاد نیروگاه های مجازی امکان مدیریت و مشارکت این منابع در بازار برق را فراهم ساختند. در ایالات متحده نیز اصلاحات تنظیم گری مانند ۲۲۲۲ FERC Order و مدل های نوآورانه تامین مالی مانند Solar Lease و PPA توسط شرکت هایی مانند Sunrun، مسیر توسعه خورشیدی خانگی و تجمیع منابع را تسهیل کردند. نتایج نشان می دهد که تجمیع کننده ها صرفا یک ابزار فنی برای مدیریت تولید پراکنده نیستند، بلکه نهادی واسط برای ایجاد مقیاس اقتصادی، کاهش هزینه های مبادله، تسهیل تامین مالی و تجهیزات، ایجاد امکان تضمین عملکرد، توسعه زیرساخت دیجیتال و اتصال منابع کوچک به بازار برق محسوب می شوند. بر این اساس، توسعه خورشیدی کوچک مقیاس در ایران نیازمند گذار از رویکرد صرفا نصب پنل به سمت ایجاد یک اکوسیستم نهادی شامل سازوکارهای تامین مالی، زنجیره تامین، بازار برق و چارچوب حقوقی فعالیت تجمیع کننده ها است.

کلیدواژه ها:

انرژی های تجدیدپذیر ، تولید پراکنده ، گذار ، انرژی ، تجمیع کننده ، مطالعه تطبیقی