ضرورت دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف بررسی ضرورت دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش و تحلیل ابعاد ساختاری، فرهنگی و راهبردی آن انجام شده است. با توجه به تحولات سریع فناوری، تغییرات اجتماعی و افزایش انتظارات ذی نفعان، نظام آموزشی بیش از هر زمان دیگر نیازمند توانایی ایجاد تعادل میان بهره برداری از ظرفیت های تثبیت شده و اکتشاف فرصت های نو است. این مطالعه به روش مروری تحلیلی و بر اساس بررسی سی مقاله علمی منتشرشده طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ انجام شد. مقالات منتخب به صورت هدفمند و بر اساس معیارهایی شامل ارتباط موضوعی، کیفیت روش شناختی و دسترسی کامل به متن انتخاب شدند. داده ها با استفاده از فرم استخراج داده گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته ها نشان داد که دوسوتوانی سازمانی در آموزش و پرورش ضرورتی بنیادین برای مواجهه با شرایط پیچیده و پویای امروز است. نتایج تحلیل ها بیانگر آن بود که ساختار متمرکز، رسمی سازی بالا و محدودیت خودمختاری حرفه ای از مهم ترین موانع نوآوری و اکتشاف در سازمان های آموزشی هستند. در مقابل، رهبری تحول گرا، فرهنگ یادگیری، ساختار منعطف و حمایت فناورانه از عوامل تسهیل کننده دوسوتوانی محسوب می شوند. همچنین مطالعات مرورشده نشان دادند که عدم تعادل میان بهره برداری و نوآوری می تواند به کاهش کیفیت آموزشی، فرسودگی کارکنان و افت مشروعیت اجتماعی نظام آموزشی منجر شود.به طور کلی، نتایج پژوهش تاکید می کند که آموزش و پرورش برای دستیابی به کارآمدی، پاسخ گویی و تحول پایدار نیازمند توسعه الگوی دوسوتوانی سازمانی است. تقویت رهبری تحول آفرین، کاهش موانع بوروکراتیک، افزایش استقلال حرفه ای کارکنان و ایجاد سازوکارهای یادگیری سازمانی می تواند مسیر تحقق این الگو را هموار کند. این مطالعه با ارائه تصویری جامع از ضرورت دوسوتوانی، مبنایی برای سیاست گذاری و برنامه ریزی تحول گرا در نظام آموزشی فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

دوسوتوانی سازمانی ، آموزش و پرورش ، نوآوری ، بهره برداری ، ضرورت