اثربخشی آموزش سواد رسانه ای بر کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی و ارتقاء خودمهارگری نوجوانان

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش سواد رسانه ای بر کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی و ارتقاء خودمهارگری در نوجوانان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که به صورت دردسترس انتخاب و سپس ۳۰ نفر از آنان به روش تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام ۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی (خواجه احمدی و همکاران، ۲۰۱۷) و مقیاس خودمهارگری (تانجنی و همکاران، ۲۰۰۴)، بود. گروه آزمایش طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش سواد رسانه ای بر اساس پروتکل تدوین شده دریافت کرد و گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. پس از اتمام مداخله، هر دو گروه در پس آزمون شرکت کردند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم افزار SPSS-۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد آموزش سواد رسانه ای به طور معناداری موجب کاهش سطح اعتیاد به شبکه های اجتماعی و افزایش خودمهارگری در نوجوانان گروه آزمایش شد (۰۵/۰>P). بر اساس نتایج، برنامه آموزش سواد رسانه ای می تواند به عنوان رویکردی پیشگیرانه و مداخله ای در حوزه سلامت روان و رفتار رسانه ای نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. همچنین استمرار آموزش و پیگیری مهارت ها برای حفظ اثرات مثبت توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش سواد رسانه ای ، اعتیاد به شبکه های اجتماعی ، خودمهارگری ، نوجوانان