بررسی نظام مند اثربخشی مداخلات خانواده محور در پیشگیری از طلاق

زمینه و هدف: افزایش نرخ طلاق در سال های اخیر به یکی از چالش های اصلی سلامت روان و سیاست گذاری خانواده تبدیل شده است. مداخلات خانواده محور باهدف تقویت بنیان خانواده و کاهش تعارضات زناشویی، توجه گسترده ای یافته اند. این مطالعه باهدف مرور نظام مند اثربخشی مداخلات خانواده محور در پیشگیری از طلاق بر اساس پژوهش های منتشرشده بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ انجام شد. روش شناسی: این پژوهش یک مرور نظام مند است. جستجوی نظام یافته در پایگاه های Scopus، Web of Science، PubMed، Springer، ScienceDirect، SID و Magiran انجام شد. کلیدواژه های مرتبط با مداخلات خانواده محور، پیشگیری از طلاق و تعارض زناشویی به کار رفتند. از میان ۳۸۵ مقاله شناسایی شده، ۲۴ مطالعه واجد شرایط معیارهای ورود (انتشار در بازه زمانی موردنظر، مقالات تجربی یا نیمه آزمایشی، تمرکز بر اثربخشی مداخلات خانواده محور) وارد سنتز نهایی شدند. داده ها با استفاده از روش سنتز روایتی تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که زوج درمانی هیجان محور (EFT) با تقویت امنیت هیجانی، خانواده درمانی ساختاری با اصلاح الگوهای ارتباطی و مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی و والدگری با کاهش استرس والدین، در کاهش تعارضات زناشویی و افزایش رضایت زناشویی موثر بوده اند. مطالعات داخلی نیز اثربخشی این مداخلات را در بافت فرهنگی ایران تایید کرده اند. همچنین تاثیر زمینه فرهنگی و اجتماعی به عنوان متغیر تبدیل گر کلیدی شناسایی شد. شکاف های پژوهشی شامل کمبود مطالعات طولی، پراکندگی ابزارهای اندازه گیری و محدودیت نمونه های ایرانی است. نتیجه گیری: مداخلات خانواده محور در پیشگیری از طلاق موثر هستند. طراحی مداخلات ترکیبی، بومی سازی مبتنی بر فرهنگ، انجام مطالعات طولی و توسعه برنامه های دیجیتال برای پژوهش های آتی و کاربردهای بالینی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

مداخلات خانواده محور ، پیشگیری از طلاق ، تعارض زناشویی ، مرور نظام مند ، زوج درمانی هیجان محور