بررسی دگرشکلی زاگرس بر اساس تعیین و تحلیل میدان تنش و کرنش نوزمین ساختی

شناخت میدان تنش و کرنش نوزمین ساختی در پهنه های فعال لرزه ای، نقشی اساسی در تبیین فرآیندهای شکست گسل ها، تعیین رژیم لرزه زمین ساختی و درک تکامل تکتونیکی ایفا می کند. در این پژوهش، به منظور بازسازی میدان تنش نوزمین ساختی در پهنه زاگرس، از مجموعه ای متشکل از ۲۷۹ سازوکار کانونی زمین لرزه های رخ داده در این ناحیه استفاده شد. پس از پالایش داده ها و حذف موارد دارای عدم قطعیت بالا، با بهره گیری از روش خوشه بندی آماری K-means به زیرپهنه هایی با رفتار تنشی مشابه تقسیم گردید. سپس با استفاده از نرم افزار MSATSI، معکوس سازی تنش برای هر خوشه انجام گرفت و پایداری نتایج با روش آماری با نمونه گیری تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفت. در ادامه، با استفاده از روش المان محدود و داده های ژئودتیکی سال ۲۰۰۸ در چهار اپک سه ماهه میدان کرنش محاسبه گردید. یافته ها نشان می دهد که جهت تنش و کرنش افقی بیشینه در بیشتر بخش های زاگرس در راستای شمال شرقی قرار دارد و تغییرات اندکی در امتداد پهنه مشاهده می شود. تحلیل نتایج بیانگر آن است که رژیم تنشی در نواحی شمال غربی و جنوب شرقی عمدتا معکوس با مولفه راستالغز ضعیف است؛ در حالی که در بخش مرکزی زاگرس رژیم فشاری–برشی غالب می باشد. تغییرات رژیم لرزه زمین ساختی تنش، همخوانی بسیار بالایی با تغییرات کرنش دارد. این نتایج بر نقش کنترل کننده گسل های راستالغز در پویایی و تکامل لرزه زمین ساختی زاگرس تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تنش نوزمین ساختی ، سازوکارهای کانونی ، زاگرس ، معکوس سازی ، المان محدود