تحلیل روند حکمرانی خوب نابرابری درآمد و رفاه در ایران

هدف این پژوهش بررسی رابطه میان حکمرانی خوب، نابرابری درآمد و رفاه در ایران طی دوره ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۲ است. بدین منظور، شش شاخص حکمرانی بانک جهانی شامل کنترل فساد، اثربخشی دولت، ثبات سیاسی و نبود خشونت، کیفیت مقررات، حاکمیت قانون و حق اظهار نظر و پاسخگویی همراه با ضریب جینی و شاخص رفاه لگاتوم مورد استفاده قرار گرفته اند. ابتدا روند بلندمدت شاخص های حکمرانی، نابرابری و رفاه بررسی شده و سپس با استفاده از داده های سالانه و پس از آزمون ایستایی، رابطه علی میان متغیرها از طریق آزمون گرنجری جفت به جفت تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد تمامی شاخص های حکمرانی طی دوره مورد مطالعه در محدوده منفی قرار داشته اند که بیانگر ضعف ساختاری در حوزه های نهادی، حقوقی و مدیریتی کشور است. نتایج آزمون گرنجری نیز نشان می دهد که تغییرات در شاخص های ثبات سیاسی، آزادی بیان و پاسخگویی، کنترل فساد و حاکمیت قانون به طور معنادار تغییرات ضریب جینی را پیش بینی می کنند؛ در حالی که شواهدی از علیت معکوس مشاهده نمی شود. شاخص رفاه لگاتوم نیز طی دو دهه گذشته وضعیت نسبتا پایداری داشته و به دلیل ضعف نهادی از رشد قابل توجه بازمانده است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که ضعف حکمرانی در ایران مهمترین عامل افزایش نابرابری درآمدی و مانع اصلی ارتقای پایدار رفاه بوده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب ، نابرابری درآمد ، ضریب جینی ، شاخص رفاه لگاتوم ، ایران