سنجش تطبیقی ظرفیتهای همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه

تحولات اخیر در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی به ویژه پس از از سرگیری روابط دیپلماتیک در سال ۲۰۲۳ زمینه ای تازه برای بازاندیشی در سازوکارهای همکاری امنیتی و انتظامی میان دو کشور فراهم آورده است. در این میان، دیپلماسی «پلیسی» به عنوان یکی از ابزارهای نوین مدیریت تهدیدات فراملی می تواند نقشی موثر در توسعه همکاری های دوجانبه ایفا کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که ظرفیت های همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه چیست و چه موانع و فرصت هایی در مسیر نهادینه سازی آن وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی به بررسی ساختارهای پلیسی، نهادهای امنیتی، بسترهای حقوقی و زمینه های عملیاتی همکاری میان ایران و عربستان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اگرچه اختلافات ژئوپلیتیکی، بی اعتمادی تاریخی، تفاوت های نهادی و محدودیت های ناشی از محیط امنیتی منطقه مانع شکل گیری همکاری پایدار پلیسی بوده اند، اما تهدیدات مشترک از جمله جرائم سازمان یافته فراملی، قاچاق مواد مخدر، پولشویی، جرائم سایبری، افراط گرایی خشونت بار و ضرورت تامین امنیت زائران ظرفیت های مهمی برای توسعه همکاری های انتظامی و تبادل اطلاعات فراهم کرده اند. نتیجه گیری مقاله آن است که موفقیت همکاری پلیسی ایران و عربستان مستلزم گذار از امنیت نگری صرفا سیاسی به امنیت نگری کارکردی، تدوین تفاهم نامه های تخصصی، ایجاد کانال های ارتباطی رسمی میان نهادهای انتظامی و تقویت سازوکارهای اعتمادسازی تدریجی است.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی ، پلیسی ، ایران ، عربستان سعودی ، امنیت منطقه ای ، جرائم فراملی ، اعتمادسازی امنیتی