نقش و جایگاه مشاورین املاک در پرتو قانون الزام ثبت معاملات ملکی

اخیرا قانون الزام به ثبت معاملات ملکی در ایران به اجرا درآمده است. بر اساس این قانون تمامی قراردادهای خرید و فروش املاک باید در سامانه الکترونیکی مربوطه ثبت رسمی شود و دارای کد رهگیری باشند. هدف از تصویب این قانون ارتقای شفافیت معاملات و جلوگیری از معاملات غیررسمی عنوان شده است. با اجرای این مقررات، نقش سنتی مشاوران و بنگاه های معاملات ملکی در فرآیند خرید و فروش به گونه ای دستخوش تغییرات اساسی شده و جایگاه این صنف نیازمند تبیینی دقیق تر است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی اسناد قانونی، آیین نامه ها و مطالعات پیشین، جایگاه مشاوران املاک را در چارچوب قانون الزام به ثبت معاملات ملکی تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد پس از لازم الاجرا شدن قانون جدید، وظیفه اصلی مشاوران املاک در دلالی و معرفی طرفین معامله بازتعریف شده است. مشاوران املاک تنها در صورت ثبت رسمی قرارداد و اخذ کد رهگیری معتبر می توانند حق العمل دریافت کنند و معاملات غیررسمی به طور چشمگیری کاهش یافته است. همچنین این قانون الزام تازه ای بر مشاوران تحمیل می کند؛ به نحوی که پس از مذاکرات اولیه پیش نویس قرارداد باید در سامانه مربوطه درج و به دفترخانه رسمی ارجاع شود و عدم رعایت این ضوابط می تواند مجازات قانونی در پی داشته باشد. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که قانون الزام به ثبت معاملات ملکی جایگاه رسمی و قانون مند مشاوران املاک را تقویت کرده است. با این حال، برای اجرای موثرتر قانون، ضروری است زیرساخت های الکترونیکی سامانه ثبت معاملات تقویت شود و آموزش های حقوقی لازم به مشاوران ارائه گردد. در نهایت، تدوین دستورالعمل های اجرایی شفاف و افزایش همکاری نهادهای ذی ربط با صنف مشاوران املاک می تواند از بروز اختلافات احتمالی جلوگیری کرده و امنیت حقوقی طرفین معامله را تضمین کند.

کلیدواژه ها:

مشاورین املاک ، ثبت رسمی معاملات ، قانون الزام ، معاملات اموال غیرمنقول ، سامانه ثبت الکترونیکی