تعدیل و تقسیط مهریه در رویه قضایی ایران

مهریه به عنوان یکی از مهمترین حقوق مالی زوجه در نظام حقوقی ایران همواره نقش پررنگی در دعاوی خانوادگی داشته است. افزایش چشمگیر دعاوی مطالبه مهریه و ناتوانی مالی برخی از زوجین در ایفای تعهدات ناشی از آن، موجب طرح نهادهای حقوقی تعدیل و تقسیط مهریه در رویه قضایی شده است. تعدیل مهریه به ویژه در مهریه های وجه نقد، با هدف حفظ ارزش واقعی آن در برابر تغییرات اقتصادی و تورم مورد توجه قانون گذار و محاکم قرار گرفته است. از سوی دیگر، تقسیط مهریه به عنوان راهکاری برای ایجاد تعادل میان حق مالی زوجه و توان پرداخت زوج جایگاه ویژه ای در آرای دادگاه ها یافته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای قوانین و مقررات مرتبط و بررسی رویه قضایی محاکم ایران به تحلیل مبانی قانونی و قضایی تعدیل و تقسیط مهریه می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که علی رغم وجود مبانی قانونی مشخص، رویه قضایی در زمینه تعدیل و تقسیط مهریه با نوعی عدم انسجام و اختلاف نظر مواجه است که گاه منجر به صدور آراء متفاوت در شرایط مشابه می شود. این امر می تواند امنیت قضایی و پیش بینی پذیری تصمیمات دادگاه ها را با چالش مواجه سازد. در پایان پژوهش ضمن نقد رویه موجود، پیشنهادهایی جهت ایجاد وحدت رویه و ارتقای کارآمدی نظام قضایی در رسیدگی به دعاوی مهریه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مهریه ، تعدیل مهریه ، تقسیط مهریه ، اعسار ، رویه قضایی ایران