بررسی تجارب زیسته پرستاران بازنشسته از مولفه های بهزیستی روانشناختی؛ یک مطالعه کیفی

بازنشستگی یکی از مهمترین گذارهای زندگی حرفه ای است که می تواند با تجربه بهزیستی روان شناختی همراه باشد. با توجه به ماهیت پراسترس حرفه پرستاری و کمبود مطالعات کیفی در این زمینه، پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب زیسته پرستاران بازنشسته از مولفه های بهزیستی روان شناختی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام گرفت. نمونه گیری به صورت هدفمند و ملاک محور صورت پذیرفت و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۱۹ پرستار بازنشسته شهر اصفهان گردآوری شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام شد و به منظور تامین اعتبار یافته ها از معیارهای لینکلن و گوبا شامل باورپذیری، انتقال پذیری و تاییدپذیری استفاده گردید. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۶ مضمون فراگیر، ۱۵ مضمون اصلی و ۱۵ مضمون فرعی شد. مضامین فراگیر شامل عوامل روانی (رهایی از فشار شغلی و رضایت از بازنشستگی)، عوامل فردی درونی (خودپذیری، مدیریت عاطفی و رشد شخصی)، عوامل اجتماعی (حمایت خانوادگی و شبکه های ارتباطی)، عوامل جسمی (سلامت و استقلال عملکردی)، عوامل محیطی و فرهنگی (نگرش اجتماعی و شرایط زیست محیطی) و عوامل مذهبی و معنوی (معناداری زندگی و باورمندی دینی) بود. نتایج نشان داد بازنشستگی در صورت برخورداری از منابع حمایتی و معنایی، می تواند به مرحله ای از بازسازی هویت، رشد فردی و انسجام روانی تبدیل شود. بهزیستی روان شناختی پرستاران بازنشسته پدیده ای چندبعدی و زمینه مند است که در تعامل عوامل فردی، اجتماعی، جسمی و فرهنگی شکل می گیرد. توجه به این ابعاد می تواند در طراحی برنامه های آمادگی پیش از بازنشستگی و مداخلات ارتقاءدهنده سلامت روان نقش موثری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

پرستاران بازنشسته ، بهزیستی روان شناختی ، پدیدارشناسی ، تحلیل مضمون