از پراکنده رویی شهری تا شکنندگی فضایی؛ چالش های تحقق ایران پایدار

پراکنده رویی شهری یکی از چالش های اساسی توسعه پایدار در ایران محسوب می شود که با گسترش افقی و نامنظم شهرها، تخریب زمین های کشاورزی، تکه تکه شدن زیست بوم ها و افزایش شکنندگی فضایی همراه است. این مقاله با بررسی مطالعات علمی انجام شده در شهرهای ایران، به تحلیل مفاهیم، عوامل، پیامدها و چالش های پراکنده رویی شهری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که رشد جمعیت، سیاست های ناکارآمد کاربری زمین، بازار مسکن و افزایش وابستگی به خودروی شخصی، عوامل اصلی این پدیده هستند. پیامدهای زیست محیطی شامل از دست رفتن اراضی حاصلخیز، کاهش پیوستگی اکولوژیک و افزایش آلودگی است. مطالعات موردی در تهران، شیراز، مشهد و تبریز نشان می دهد که بدون اتخاذ سیاست های جدی همچون تقویت کمربندهای سبز، تراکم شهری و هماهنگی حمل ونقل-کاربری زمین، دستیابی به ایران پایدار با موانع جدی روبه روست.

کلیدواژه ها:

پراکنده رویی شهری ، شکنندگی فضایی ، توسعه پایدار ، ایران ، تکه تکه شدن منظر