تعیین رابطه شاخص شدت تصادفات و مقایسه آن با دستورالعمل های قدیم و جدید ایران (مطالعه موردی: محور هراز)

یکی از اصلی ترین دغدغه های متخصصان حوزه حمل ونقل، تصادفاتی است که هر سال در راه ها رخ می دهد و هزینه های متعددی را در پی دارد. حوادث، دومین علت مرگ ومیر در ایران به حساب می آید که بخش عمده ای از آن را حوادث ترافیکی تشکیل می دهد. شناسایی دقیق نقاط حادثه خیز، گامی بزرگ در جهت کاهش این حوادث است و برای این کار، باید سطوح مختلف شدت تصادفات را در نظر گرفت؛ که به این منظور، از شاخص شدت تصادفات استفاده می گردد. این شاخص، پارامتری است که به منظور طبقه بندی تصادفات، عواقب آن ها شامل میزان خسارت، تعداد مجروحین و فوتی ها و یا تعداد تصادفات جرحی و فوتی را در نظر می گیرد. این پژوهش با هدف ارائه تعریف جدید از شاخص شدت تصادفات ترافیکی برای شناسایی نقاط حادثه خیز در راه های برون شهری و مقایسه نتایج آن با دستورالعمل های قدیم (۱۳۹۴) و جدید (۱۴۰۰) کشور ایران با مطالعه روی محور هراز، صورت گرفت. به این منظور، از طریق روش پرسشنامه، نظر ۸۱ نفر مرتبط با موضوع جمع آوری گردید. با توجه به رای تقریبا ۶۴ درصد از شرکت کنندگان به قرار دادن تعداد تصادفات فوتی و جرحی بجای تعداد فوتی ها و مجروحین، تعداد تصادفات در رابطه شاخص شدت تصادفات قرار داده شد. وزن کلی تصادفات فوتی، جرحی و خسارتی به ترتیب ۱۷/۹، ۹۷/۶ و ۱۴/۴ بدست آمد؛ که وزن تصادفات خسارتی، نسبت به دستورالعمل های ایران، عدد قابل توجهی بود. میانگین شاخص شدت محور هراز از سال ۱۳۹۹ تا سال ۱۴۰۱ در هر سه روش نسبت به این مقدار در سال های ۱۳۹۸-۱۳۹۶ بیشتر بود که نشان از کاهش ایمنی راه در محدوده مورد مطالعه بود. با تحلیل داده های تصادفات ترافیکی منطقه مورد مطالعه، مشخص گردید که لحاظ یا عدم لحاظ کردن تصادفات خسارتی، به طور قابل توجهی در میزان شاخص شدت تصادفات موثر است.

کلیدواژه ها:

نقاط حادثه خیز ، شاخص شدت تصادفات ، تصادفات فوتی ، تصادفات جرحی ، تصادفات خسارتی