طراحی نظام آموزش رانندگی در ایران (مدل نهایی شده بعد از اخذ گواهینامه)

هدف: در دنیای امروز، ترافیک به یکی از مسائل مهم و پیچیده تبدیل شده است. آموزش ترافیکی به یکی از دغدغه های اصلی کشورهای پیشرفته تبدیل شده است و اتخاذ اقداماتی برای ارتقای دانش در حوزه بررسی عوامل تصادفات در راه ها، سه عامل اصلی شامل راه، خودرو و راننده به طور مداوم در نظر گرفته می شوند. رفتار پرخطر رانندگان، به عنوان فردی که تحت تاثیر یک سری عوامل روانی و اجتماعی قرار دارد، بسیار پیچیده تر و دشوارتر است. پژوهش حاضر، الگوی آموزش رانندگی حین اخذ گواهینامه، با هدف اصلاح رفتار کاربران ترافیک و به تبع آن کاهش تخلفات و تصادفات طراحی شده است. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق، آمیخته (کیفی و کمی) است. جامعه آماری تحقیق، نخبگان و صاحب نظران آموزشی، تربیتی، روان شناسی و آموزشی راهور هستند. ابزار گردآوری داده ها، در مرحله «کیفی»، به صورت هدفمند و از طریق مصاحبه عمیق با طرح سوالات نیمه ساختاریافته با خبرگان و صاحب نظران، نظام آموزش رانندگی بعد از اخذ گواهینامه در ایران را مورد مطالعه و بررسی قرار داده و در مرحله «کمی» تحقیق، با روش «پیمایشی» و با استفاده از ابزار پرسش نامه، داده ها را جمع آوری نموده است. دستاورد: با توجه به خروجی نرم افزار مکس کیودا در بخش کیفی، مولفه های به دست آمده شامل، رانندگان پرخطر، آموزش، رسانه های جمعی، همکاری نهادها و موسسات و قانون گذاری بوده و در بخش کمی، بار عاملی محاسبه شده برای هر یک از مولفه های الگوی آموزش رانندگی در ایران بعد از اخذ گواهینامه، با اطمینان ۹۵ درصد معنادار است زیرا مقدار t در خروجی نرم افزار الگوریتم «Smart Pls» بیش از مقدار بحرانی ۱.۹۶ بوده و سطح معناداری کمتر از خطای ۰.۰۵ است. به همین ترتیب شاخص های شناسایی شده در بخش کیفی به جز شاخص «علاوه بر دریافت گواهینامه، راننده را باید موظف کرد دوره های پیشرفته و مهارت رانندگی را تحت عنوان رانندگی تدافعی بیاموزد»، «آموزش فرهنگ ترافیک و احترام به قوانین»، «ساخت کلیپ های ویدئویی با محتوای آموزشی» معتبر و معنادار هستند. نتایج: مولفه های استخراج شده از تحلیل کیفی و اعتبارسنجی آن در روش کمی این مهم را نمایان ساخته است که ابزار تنبیه و تشویق از عوامل مهم در تغییر رفتار کاربران می باشد، لذا، عدم امتیازهای دولتی و... به رانندگان پرخطر و حادثه ساز و همچنین افزایش مبالغ جریمه که به صورت واقعی بازدارندگی داشته باشند، می تواند در ایجاد امنیت ترافیکی سهم بسزایی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش رانندگی ، قانون گذاری ، اصلاح رفتار ، رانندگان پر خطر