مدل رفتاری انتخاب شیوه سفر جدید قطار سبک شهری توسط مالکان وسیله نقلیه بر اساس داده های رجحان بیان شده، مطالعه موردی شهر کرمان

افزایش وابستگی به خودروهای شخصی در کلان شهرهای ایران، از جمله کرمان، منجر به بروز مشکلات متعددی در حوزه ترافیک، آلودگی هوا و مصرف انرژی شده است. یکی از راهکارهای کلیدی برای مواجهه با این چالش، توسعه سامانه های حمل ونقل پایدار مانند قطار سبک شهری است. در پژوهش حاضر به شناسایی عوامل موثر بر انتخاب این شیوه سفر توسط مالکان وسیله نقلیه شخصی در شهر کرمان از طریق داده های رجحان بیان شده پرداخته شده و با توجه به ماهیت این داده ها، شیوه سفر قطار سبک شهری به عنوان یک گزینه فرضی در نظر گرفته شده است. داده های پژوهش حاضر شامل ۳۸۷ پرسشنامه بوده که از نقاط مختلف شهر کرمان با روش مصاحبه حضوری جمع آوری گردیده است. با توجه به هدف و نوع متغیر وابسته پژوهش، از مدل لوجیت چند جمله ای به منظور مدل سازی انتخاب شیوه سفر استفاده گردید. نتایج مدل سازی نشان می دهد که با افزایش زمان سفر، مطلوبیت انتخاب قطار سبک شهری کاهش می یابد. در مقابل، متغیرهای مجازی نظیر «بازنشسته بودن» و «قرار داشتن در بازه سنی ۳۵ تا ۴۴ سال» تاثیر مثبت و معناداری بر انتخاب این شیوه سفر دارند. همچنین بر اساس نتایج، اطلاع از برنامه های زمان بندی سیستم حمل ونقل عمومی نقش کلیدی در جذب مسافران ایفا می کند. افرادی که از این برنامه ها آگاهی داشتند، تمایل بیشتری به استفاده از قطار سبک شهری نشان دادند. این موضوع بر اهمیت مدیریت سیستم قطار سبک شهری به منظور افزایش سهم این شیوه سفر تاکید دارد. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری در جهت تغییر شیوه سفر مالکان خودرو شخصی به سیستم های حمل ونقل عمومی و ارتقاء پایداری شهری باشد.

کلیدواژه ها:

قطار سبک شهری ، حمل ونقل پایدار ، مدل لوجیت چند جمله ای ، شهر کرمان