تحلیل تاثیر فضای مجازی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر تحلیل تاثیر فضای مجازی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان و تبیین ابعاد مثبت و منفی این پدیده در فرایند یاددهی–یادگیری است. با گسترش روزافزون فناوری های دیجیتال و نفوذ فضای مجازی در زندگی آموزشی دانش آموزان، بررسی پیامدهای انگیزشی این فضا به یکی از مسائل اساسی نظام های آموزشی تبدیل شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی است که با رویکردی کمی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی بوده و داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد انگیزه تحصیلی و میزان استفاده از فضای مجازی گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و از آمار استنباطی شامل آزمون نرمال بودن داده ها، آزمون همبستگی، آزمون تفاوت میانگین ها و رگرسیون چندگانه استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که استفاده هدفمند و آموزشی از فضای مجازی با افزایش انگیزه تحصیلی، به ویژه انگیزه درونی و پیشرفت تحصیلی، رابطه مثبت و معنادار دارد، در حالی که استفاده افراطی و غیرآموزشی از فضای مجازی موجب کاهش تمرکز، افت خودتنظیمی و تضعیف انگیزه تحصیلی می شود. همچنین یافته ها حاکی از آن است که عواملی مانند خودکارآمدی دیجیتال، نظارت خانواده و هدایت آموزشی معلمان نقش تعدیل کننده ای در رابطه بین فضای مجازی و انگیزه تحصیلی ایفا می کنند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که فضای مجازی به عنوان ابزاری دوسویه می تواند هم فرصت و هم تهدیدی برای انگیزه تحصیلی دانش آموزان باشد و مدیریت آگاهانه و آموزشی آن نقشی تعیین کننده در جهت دهی این تاثیر دارد.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، انگیزه تحصیلی ، دانش آموزان ، یادگیری ، خودتنظیمی تحصیلی ، سواد دیجیتال