بازاندیشی در مفهوم انضباط در تربیت ابتدایی: از اجبار تا خودتنظیمی اخلاقی

در نظام آموزش ابتدایی ایران، مفهوم انضباط غالبا بر کنترل بیرونی، مقررات سخت گیرانه و اطاعت از معلم استوار است؛ در حالی که چنین نگرشی رشد اخلاقی و مسئولیت پذیری درونی را محدود می کند. مسئله ی اصلی پژوهش حاضر، بازاندیشی در مفهوم انضباط از منظر تربیتی و اخلاقی و گذار از «اجبار بیرونی» به «خودتنظیمی اخلاقی» است. هدف اصلی پژوهش، ارائه ی الگویی مفهومی از انضباط اخلاقی مبتنی بر خودتنظیمی در دوره ی ابتدایی است و اهداف فرعی شامل تبیین پیامدهای انضباط اجباری، شناسایی مولفه های خودتنظیمی اخلاقی، بررسی نقش معلمان در این گذار، و پیشنهاد راهکارهایی برای اصلاح مدیریت کلاس می باشد. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی است و بر پایه ی تحلیل محتوای کیفی منابع نظری و تربیتی انجام گرفته است. یافته ها نشان داد که انضباط اجباری موجب اطاعت ظاهری و کاهش خودانگیختگی می شود، در حالی که خودتنظیمی اخلاقی بر رشد خودآگاهی، خودکنترلی هیجانی و مسئولیت اجتماعی تاکید دارد. در نتیجه پژوهش تاکید می کند که نقش معلم باید از کنترل گر به تسهیل گر تربیت اخلاقی تحول یابد تا انضباط پایدار و درونی در نظام آموزش ابتدایی تحقق یابد.

کلیدواژه ها:

انضباط اخلاقی ، خودتنظیمی ، تربیت ابتدایی ، مدیریت کلاس ، تربیت اسلامی ، مسئولیت پذیری اخلاقی