اولویت بندی شاخص های اخلاق حرفه ای حسابداران و حسابرسان با رویکرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی

رعایت اخلاق حرفه ای در حرفه حسابداری برای تضمین شفافیت مالی، حفظ اعتماد عمومی و ارتقای اعتبار حرفه ای حسابداران و حسابرسان از اهمیت بسزایی برخوردار است. این مطالعه با هدف رتبه بندی شاخص های اخلاق حرفه ای حسابداران و حسابرسان به روش توصیفی-پیمایشی و با رویکرد کاربردی انجام شد. جامعه آماری شامل ۲۰ حسابدار رسمی از تهران متشکل از ۱۲ نفر با مدرک دکتری و ۸ نفر با مدرک کارشناسی ارشد، در بازه های سنی ۳۰ تا بالای ۶۰ سال بود. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته ۳۳ سوالی مبتنی بر طیف ساعتی جمع آوری و با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی و نرم افزار اکسپرت چویس تحلیل شدند. شاخص های اخلاق حرفه ای بر اساس مطالعه وفایی (۱۴۰۳) در سه معیار اصلی شامل اخلاق کاربردی، اخلاق تحلیلی و اخلاق هنجاری طبقه بندی شدند که هر یک شامل پنج زیر معیار بودند. بر اساس یافته های پژوهش رتبه بندی نهایی ۱۵ زیر معیار به ترتیب عبارت است از: ۱) صلاحیت، مراقبت، رفتار و اصول حرفه ای ۲) ایفای مسئولیت اقتصادی، قانونی و اخلاقی ۳) استقلال ۴) ارائه اطلاعات بر مبنای ضوابط و استانداردها ۵) پرهیز از تضاد منافع ۶) بی طرفی ۷) ارتقای سطح کیفی اطلاعات حسابداری ۸) حفظ منافع حرفه ای ۹) پرهیز از تهدیدهای اخلاقی، اخطار، تنبیه و انحراف ۱۰) درستکاری، رازداری و صداقت ۱۱) پرهیز از اصطکاک شغلی و حرفه ای ۱۲) عینیت گرایی ۱۳) پرهیز از دریافت و اعطای هدایا ۱۴) پرهیز از رقابت طلبی و برتری جویی ۱۵) احترام به قانون و استانداردها. نرخ ناسازگاری پایین کمتر از ۱ درصد نشان دهنده اعتبار بالای تحلیل ها بود. نتایج این مطالعه چارچوبی علمی برای تدوین استانداردهای اخلاقی و بهبود برنامه های آموزشی حرفه ای ارائه می دهد و با اولویت بندی شاخص هایی مانند صلاحیت و استقلال، به تقویت اعتماد عمومی به گزارش های مالی، بهبود مدیریت تعارض منافع و ارتقای کیفیت اطلاعات حسابداری کمک می کند که در نهایت به بهبود حاکمیت شرکتی و پایداری مالی منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، حسابداری ، اولویت بندی ، فرایند تحلیل سلسله مراتبی