بررسی نقش انتظارات پیامد و خودکارآمدی در رابطه بین مدل آبشار هیجانی و خودجرحی بدون قصد خودکشی

خودجرحی بدون قصد خودکشی یکی از مشکلات مهم سلامت روان در میان دانشجویان است که اغلب به عنوان راهبردی ناسازگارانه برای تنظیم هیجان های منفی استفاده می شود. مدل آبشار هیجانی بیان می کند که ترکیب واکنش پذیری هیجانی و نشخوار فکری می تواند چرخه ای معیوب ایجاد کند که در نهایت به بروز رفتارهای آسیب زا منجر می شود. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیل کنندگی انتظارات پیامد و خودکارآمدی در رابطه بین آبشار هیجانی و خودجرحی در دانشجویان ایرانی بود. پژوهش حاضر توصیفی–تحلیلی از نوع مقطعی است. جامعه آماری شامل ۳۵۰ دانشجوی دانشگاه های دولتی و آزاد بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه واکنش پذیری هیجانی، پرسشنامه افکار تکرارشونده، پرسشنامه انتظارات پیامد، مقیاس خودکارآمدی اجتناب از خودجرحی و چک فهرست خودآسیبی عمدی بودند. داده ها با آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی تحلیل شدند. نتایج نشان داد آبشار هیجانی با خودجرحی رابطه مثبت دارد و انتظارات پیامد این رابطه را تشدید می کند، در حالی که خودکارآمدی اثر بازدارنده دارد. این یافته ها اهمیت توجه هم زمان به فرایندهای هیجانی و شناختی در تبیین و مداخله در رفتارهای خودجرحی را برجسته می سازند. به نظر می رسد کاهش نشخوار فکری و حساسیت هیجانی همراه با اصلاح باورهای شناختی می تواند راهبردی موثر در پیشگیری و درمان این رفتارها باشد.

کلیدواژه ها:

خودجرحی بدون قصد خودکشی ، آبشار هیجانی ، نشخوار فکری ، انتظارات پیامد ، خودکارآمدی