تحلیل صادرات پسته ایرانی با استفاده از رویکرد پویایی شناسی سیستم ها

صادرات پسته به عنوان یکی از مهم ترین منابع درآمد غیرنفتی ایران، جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشاورزی کشور دارد. با وجود ظرفیت های بالای تولید و سابقه طولانی در تجارت جهانی، صادرات پسته ایرانی طی سال های اخیر با چالش هایی نظیر نوسانات بازار جهانی، تحریم های اقتصادی، تغییرات اقلیمی، رقابت فزاینده از سوی سایر کشورها و ضعف در زیرساخت های بازاریابی مواجه شده است. هدف این پژوهش، ارائه یک مدل پویایی شناسی سیستم ها برای تحلیل ساختار و رفتار صادرات پسته ایران است. نوآوری مقاله در مقایسه با مطالعات پیشین، استفاده از یک مدل دینامیکی یکپارچه است که عوامل تولید، کیفیت محصول، سیاست های حمایتی، تقاضای جهانی، قیمت گذاری و رقابت بین المللی را در قالب حلقه های بازخورد و تاخیرهای زمانی ترکیب می کند. مدل با داده های تاریخی صادرات پسته ایران طی سال های ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۶ اعتبارسنجی شده و توانسته روندهای واقعی را بازتولید کند. نتایج شبیه سازی نشان می دهد که اجرای سیاست بهبود کیفیت می تواند صادرات را در افق پنج ساله حدود ۱۵٪ افزایش دهد؛ تنوع بخشی به بازارهای هدف رشد ۱۰٪ ایجاد می کند؛ و سرمایه گذاری در برندینگ منجر به افزایش ۸٪ در سهم بازار جهانی می شود. این یافته ها نشان می دهد که ترکیب سیاست های کیفیت محور، توسعه بازار و برندینگ می تواند صادرات پسته ایران را در افق پنج ساله تا ۲۰٪ افزایش دهد. این تحلیل می تواند به عنوان ابزاری راهبردی برای سیاست گذاران و فعالان صنعت پسته در جهت تصمیم گیری های موثر و توسعه پایدار صادرات مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پسته ، صادرات ، رویکرد پویایی شناسی سیستم ، شبیه سازی