ترسیم نقشه علم حوزه خطرات پسماند عفونی بیمارستانی بر اساس مقالات نمایه شده در پایگاه علمی SCOPUS

سابقه و هدف: مطالعات علم سنجی یکی از کارآمدترین روش های ارزشیابی علمی در پایگاه های اطلاعاتی معتبر است. هدف بررسی روند و تعیین علایق پژوهشی در حوزه خطرات پسماند عفونی بیمارستانی و تحلیل شاخص های علم سنجی در این حوزه بر اساس مقالات علمی پایگاه SCOPUS است. مواد و روش ها: این تحقیق دارای رویکرد کاربردی و با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شد که از طریق تحلیل شبکه هم تالیفی کشورها و هم رخدادی واژگان با استفاده از شاخص های تحلیل شبکه های اجتماعی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل تمامی مقالات نمایه شده در پایگاه SCOPUS طی سال های ۱۹۸۳ تا آپریل ۲۰۲۵ در ارتباط با اصطلاح خطرات پسماند عفونی بیمارستانی است. برای تجزیه وتحلیل داده ها نیز از نرم افزار VOSviewer استفاده شده است. یافته ها: از سال ۱۹۸۳ تولیدات علمی در حوزه خطرات پسماند عفونی بیمارستانی با دو مقاله آغاز شده است. بیشترین تولیدات در سال ۲۰۲۴ با ۴۸ مقاله بوده است. در شبکه هم تالیفی کشورها، ایالات متحده آمریکا با بیشترین تولیدات تاثیرگذارترین کشور شناسایی شد(۷۶ مقاله). ایران با ۴۴ مقاله و در رتبه سوم قرار دارد. در پژوهش حاضر مطابق با نقشه هم رخدادی واژگان در حوزه مطالعات خطرات پسماند عفونی بیمارستانی، بیشترین تمرکز متون مورد مطالعه بر کلیدواژه "Risks of infectious hospital waste" با تعداد رخداد ۳۲۰ است. لذا آن ها دارای دایره های بزرگ تری نسبت به سایر واژه ها هستند. نزدیکی و دوری واژه ها نیز نشان از آن دارد که متون موجود به چه میزان در خصوص ارتباط آن واژه سخن گفته اند و اثرات آن ها را بر هم سنجیده اند. مفاهیم در سطح نقشه از پراکندگی خوبی برخوردار است و موید آن است که پژوهشگران در حوزه خطرات پسماند عفونی بیمارستانی به موضوعات متنوعی پرداخته اند. مطابق با خروجی شبکه هم رخدادی واژگان، ۵۸ خوشه موضوعی به دست آمد. نتیجه گیری: این یافته ها حاکی از اهمیت آموزش و ارتقای سطح آگاهی کارکنان در جهت بهبود مدیریت پسماندهای عفونی و کاهش خطرات بهداشتی و زیست محیطی است.

کلیدواژه ها:

نقشه علمی ، علم سنجی ، شبکه هم تالیفی ، هم رخدادی واژگانی ، خطرات پسماند عفونی بیمارستانی