بررسی محتوایی سفرنامه از پاریز تا پاریس نوشته محمد ابراهیم باستانی پاریزی از منظرهای مختلف، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، اقلیمی و مانند آن

سفرنامه ها یکی از گونه های مهم ادبیات منشور به شمار می روند که با مطالعه و مداقه در آنها می توان اطلاعات ارزنده ای درباره اوضاع اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و تاریخ گذشته یک جامعه و مردم آن پی برد. سفرنامه های سده اخیر به لحاظ محتوا همانند سفرنامه های دوره های پیشین از اوضاع و احوال حاکم بر جامعه تاثیر پذیرفته و با شیوه جدیدتری به بازتاب واقعیت های جامعه پرداخته اند. بر این اساس بررسی محتوایی آنها مستلزم نگاه ویژه ای است؛ لذا پژوهش حاضر با تکیه بر «از پاریز تا پاریس» اثر استاد محمد ابراهیم باستانی پاریزی در پی آن بوده است تا با روش توصیفی - تطبیقی، محتوای این سفرنامه را به لحاظ آنچه که درباره ایران معاصر نگاشته شده مورد بررسی قرار دهد. در این پژوهش ابتدا محتوای سفرنامه از جنبه های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و جغرافیایی و مسائل مرتبط با هر کدام از آنها بررسی و سپس ویژگی های ممتاز جامعه ایرانی از منظر این پژوهشگر تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایران مورد توجه قرار گرفت. نتایج حاصل نشان می دهد که نویسنده در نحوه روایت ها، توصیفات و گزارش های خود از نثری ساده، روان و بدون تکلف استفاده نموده است. آداب و خلقیات، آداب و رسوم اجتماعی، اعتقادات مذهبی، مسائل فرهنگی، آثار باستانی، مناظر طبیعی و اماکن تاریخی، سیاست و شیوه حکومت داری، مسائل زنان، زندگی ایلی و روستانشینی، زندگی مدرنیته شهری، معیشت مردم و اقتصاد خانواده ایرانیان و... از جمله مواردی اند که باستانی پاریزی بدان ها پرداخته و در نگاه خواننده قرار داده است.

کلیدواژه ها:

درون مایه سفرنامه ، فرهنگ ، آداب و رسوم ، محمد ابراهیم باستانی پاریزی