نقش خانواده در سلامت روان

روان شناسی سلامت به مطالعه فرآیندهای رفتاری و روان شناختی در هنگام سلامت، بیماری و مراقبت سلامت می پردازد. روان شناسان سلامت یک رویکرد روان شناختی زیستی اجتماعی را اتخاذ می کنند؛ به عبارت دیگر روان شناسان سلامت، سلامت را علاوه بر این که مربوط به فرآیندهای بیولوژیکی برای مثال، ویروس، تومور و غیره میدانند، همچنین به عوامل روان شناختی مانند افکار و اعتقادات، رفتاری (مثلا عادات) و فرایندهای اجتماعی مانند قومیت و وضعیت اقتصادی اجتماعی هم مربوط میدانند (اگدن، ۲۰۱۲). نهاد خانواده یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی است، چرا که سلامت و یا عدم سلامت جامعه را در دست دارد و در بنای جامعه و حفظ سنت ها، ارزش ها، روابط خویشاوندی، پرورش کودک، تعادل روانی و عاطفی او نقش مهمی دارد. خانواده زمانی مشکل زا می شود که نتواند به اهداف جامه عمل بپوشاند، به خصوص زمانی که از هدف اصلی آن یعنی گروه اولیه بودن دور شود. شکل طبیعی خانواده آن است که هر یک از اعضاء از لحاظ عاطفی حمایت شوند و این یک حالت ایده آل برای خانواده است. مراد از انسجام خانواده احساس همبستگی، پیوند و تعهد عاطفی است که اعضای یک خانواده نسبت به همدیگر دارند. رفتار هنجاری تحکمی و احساس جهت دهی متعین در خانواده، منشا بروز تضادهای درون خانوادگی می شود؛ یعنی فرد جدید نیازمند تعامل تفاهمی است. تعامل در درون خانواده در فرایند ایجاد انتخاب جایگزین یا توسعه انتخاب اعضای خانواده دیده می شود. با این نگاه باید از تعیین انتخاب قطعی پرهیز کرد و احترام به ارزش های فردی اعضای خانواده مبنای تعامی خانوادگی قرار گیرد. استمرار داشتن یا نداشتن ارزش ها در درون خانواده به پذیرش ارزشمند معانی اخلاقی برای فرد بستگی دارد. در واقع استمرار ارزش در فضای جدید، آگاهی مدار است و تابع هنجارهای عمومی جامعه و خانواده نیست.

کلیدواژه ها:

خانواده ، سلامت روان