تاثیر الگوهای ارتباطی ناکارآمد بر طلاق عاطفی و اثربخشی مداخله CBT در بهبود روابط زناشویی (مطالعه موردی زوجهای شاغل در مشهد)

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر الگوهای ارتباطی ناکارآمد بر طلاق عاطفی و ارزیابی اثربخشی مداخله درمان شناختی - رفتاری (CBT) در بهبود روابط زناشویی زوجهای شاغل شهر مشهد انجام شد. این مطالعه شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بر روی ۳۰ زوج (۶۰ نفر) اجرا گردید که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های طلاق عاطفی (کایزر ۱۹۹۳)، الگوهای ارتباطی کریستنسن و سالاوی (۱۹۸۴) و رضایت زناشویی انریچ (اولسون و همکاران ۱۹۸۹) بود. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله CBT زوج محور قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که مداخله CBT به طور معناداری باعث کاهش طلاق عاطفی (F=۲۸.۳۶, p<۰.۰۰۱)، کاهش الگوهای ارتباطی ناکارآمد (F=۳۰.۷۴, p=۰.۰۰۱) و افزایش رضایت زناشویی (F=۳۴.۲۸, p=۰.۰۰۱) در گروه آزمایش شد. اندازه اثر بالا (۰.۵۰۲) حاکی از تاثیر قوی این مداخله است. یافته ها با نظریه های گاتمن، بک و پژوهش های پیشین همخوانی دارد و نشان می دهد CBT با اصلاح باورهای ناکارآمد و بهبود مهارت های ارتباطی صمیمیت و کیفیت روابط را ارتقا می دهد. این نتایج بر لزوم استفاده از CBT در مشاوره زوج های شاغل و طراحی برنامه های آموزشی در محیط های کاری تاکید دارد. محدودیت هایی نظیر نمونه گیری داوطلبانه و نبود پیگیری بلند مدت مطرح شد و پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

طلاق عاطفی ، الگوهای ارتباطی ناکارآمد ، درمان شناختی- رفتاری (CBT) ، رضایت زناشویی